کلینیک ارتوپدی کودکان|متخصص ارتوپد کودکان

کلینیک ارتوپدی کودکان

شانه نابرابر (بالا پایین بودن یکی از شانه‌ها): علت و درمان

شانه نابرابر(بالا پایین بودن یکی از شانه ها)

شانه نابرابر یا شانه نامتقارن به وضعیتی گفته می‌شود که یکی از شانه‌ها بالاتر از شانه دیگر قرار می‌گیرد. شانه نابرابر در کودکان و نوجوانان دلایل متعددی دارد؛ از عادت‌های نادرست حرکتی و وضعیتی یا حمل کردن یک کیف سنگین گرفته تا عارضه‌های جدی‌تری همچون اسکولیوز. در موارد خفیف‌تر انجام تمرین‌ها و حرکات اصلاحی به رفع این وضعیت کمک می‌کند، اما در شرایط پیشرفته‌تر ممکن است نیاز به درمان‌های جدی‌تری باشد.

شانه نابرابر چیست؟

شانه نابرابر چیست؟

شانه نابرابر وضعیتی است که در آن یکی از شانه‌ها بالاتر از شانه دیگر است. این نابرابری می‌تواند جزئی یا قابل توجه باشد. شانه نابرابر می‌تواند ناشی از عوامل متعددی باشد، مثل انحرافات اسکلتی، الگوهای حرکتی و وضعیتی نادرست و آسیب‌هایی که در گذشته اتفاق افتاده‌اند.

آیا شانه نابرابر خطرناک است؟

شانه نابرابر معمولاً عارضه خطرناکی نیست اما زیبایی ظاهری اندام‌ها را تحت تأثیر قرار می‌دهد. شانه نابرابر معمولاً در اوایل بروز بدون علامت و تنها دارای علامت‌های ظاهری مثل افتادگی شانه است. در صورتی که این عارضه پیشرفت کند و نابرابری بیشتر شود، ممکن است انجام فعالیت‌های روزانه و تمرین‌های ورزش همراه با درد باشد. علاوه بر این، افراد دچار شانه نابرابر ممکن است در مواردی علامت‌های زیر را از خود نشان دهند:

  • کاهش دامنه حرکتی مفصل شانه
  • تورم یا التهاب عضله شانه
  • سفتی عضلات شانه
  • احساس ضعف در عضلات شانه
  • احساس بی‌حسی در عضلات شانه
  • اسپاسم یا گرفتگی عضلات شانه

علاوه بر موارد گفته شده، شانه نابرابر در کودکان اگر با علائم دیگری مثل لگن نامتقارن یا انحراف ستون فقرات همراه باشد می‌تواند علامتی برای عارضه اسکولیوز باشد و والدین بهتر است برای معاینات دقیق‌تر به متخصص ارتوپد کودکان مراجعه کنند.

چه دلایلی موجب بروز شانه نابرابر می‌شوند؟

رایج‌ترین دلایل شانه نابرابر عبارتند از:

  1. عادت‌های نادرست وضعیت بدن

از دلایل عمده بروز شانه نابرابر عادت‌های نادرست حرکتی و وضعیتی بدن است که در بلندمدت باعث می‌شود یکی از شانه‌ها بالاتر یا پایین‌تر از دیگری بایستد. در ادامه با این عادت‌های نادرست آشنا می‌شویم.

استفاده غالب از یک طرف بدن

استفاده غالب از یک طرف بدن از علت شانه نابرابر

ورزش‌هایی که شامل حرکات بالای سر هستند، مثل تنیس یا والیبال، به دلیل استفاده بیشتر از یک بازو، بین عضلات دو طرف بدن عدم توازن ایجاد کرده و ممکن است به مرور زمان باعث نامتقارن شدن شانه‌ها شوند.

وضعیت غیرصحیح هنگام نشستن پشت میز

وضعیت غیرصحیح هنگام نشستن پشت میز موجب نابرابری شانه‌ها در کودکان و نوجوانان

وضعیت غیرصحیح بدن پشت میز هنگام انجام تکالیف مدرسه یا کار با کامپیوتر ممکن است در بلند مدت موجب نابرابری شانه‌ها در کودکان و نوجوانان شود.

حمل کیف یا کوله پشتی روی یک شانه

حمل کیف یا کوله پشتی روی یک شانه از دلایل شانه نابرابر

دانش آموزانی که اغلب کیف یا کوله پشتی خود را روی یک شانه حمل می‌کنند، به مرور ممکن است ظاهری نامتقارن در قسمت شانه‌ها پیدا کنند.

  1. مشکلات ساختاری در اسکلت بدن

از دیگر دلایل بروز شانه نابرابر مشکلات ساختاری در اسکلت بدن، ستون فقرات یا استخوان‌هاست. عارضه‌های مختلفی ممکن است به نابرابری شانه‌ها منجر شوند که در ادامه مهم‌ترین آنها را بررسی می‌کنیم.

اسکولیوز

شانه نابرابر بر اثر اسکلیوز

اسکولیوز به انحنای جانبی ستون فقرات گفته می‌شود. ستون فقرات در همه افراد دارای یک انحنای طبیعی است که وقتی از پشت به آن نگاه می‌کنیم صاف به نظر می‌رسد. اما ستون فقرات کودکان مبتلا به اسکولیوز از پشت دارای یک انحنا به شکل C یا S است. در بیشتر موارد علت اسکولیوز ناشناخته است.

پزشک با معاینه فیزیکی کودک و رادیوگرافی ستون فقرات اسکولیوز را تشخیص می‌دهد و در صورت وجود این عارضه، بسته به میزان شدت آن، برنامه درمانی را مشخص می‌کند. در موارد خفیف ممکن است نیازی به درمان نباشد و صرفاً معاینات دوره‌ای انجام می‌شود تا پزشک مطمئن شود که وضعیت بیماری ثابت می‌ماند. در صورت نیاز به درمان، برای سنین کمتر روش‌های غیرتهاجمی مثل فیزیوتراپی و استفاده از بریس پیشنهاد می‌شود. اما اگر روش‌های غیرتهاجمی نتیجه ندهد، پزشک ممکن است پیشنهاد جراحی را برای درمان اسکولیوز مطرح کند.

کوتاهی پا

شانه نابرابر بر اثر کوتاهی پا

کوتاهی پا وضعیتی است که در آن یک پا از دیگری کوتاه‌تر است. این وضعیت ممکن است ریشه مادرزادی یا ایدیوپاتیک (ناشناخته) داشته باشد، و یا ناشی از بیماری‌ها و ناهنجاری‌های استخوان، تروما و آسیب‌های عصبی باشد.

کف پای صاف

شانه نابرابر بر اثر کف پای صاف

کف پای صاف باعث می‌شود استخوان ساق پا و استخوان ران به سمت داخل پیچ بخورند. این امر باعث فشار روی مچ پا، زانو، باسن و کمر می‌شود و تقارن بدن را به هم می‌ریزد. این عدم تقارن ممکن است به سمت بالای کمر و شانه‌ها امتداد پیدا کند.

سایر دلایلی که ممکن است عامل بروز شانه نابرابر باشند عبارتند از:

  • آسیب در شانه‌ها
  • ضعف عضلات در شانه‌ها
  • گیر افتادگی عصب شانه
  • پوکی استخوان

تشخیص شانه نابرابر

ارزیابی برابر بودن شانه‌ها با توجه به سه ناحیه انجام می‌شود؛ گردن، شانه و زیر بغل. بنابراین اندازه‌گیری سطح شانه‌ها به تنهایی برای تشخیص نامتقارن بودن شانه کافی نیست. بطور روتین دو روش برای تشخیص شانه نابرابر به کار گرفته می‌شود:

  1. روش بالینی

مزیت این روش این است که بیمار می‌تواند آن را ملاحظه کند و متوجه شرایط شود. در این روش بیمار ایستاده و تصویر او از پشت و جلو ثبت می‌شود.

پزشک با در نظر گرفتن پارامترهای مختلف مثل اختلاف ارتفاع شانه‌ها، زاویه سطح شانه، زاویه زیر بغل، زاویه کتف، زاویه سطح ذوزنقه‌ای و زاویه سطح ترقوه میزان نابرابری شانه‌ها را ارزیابی می‌کند.

روش بالینی برای تشخیص شانه نابرابر

روش بالینی برای تشخیص شانه نابرابر

  1. روش رادیوگرافی

بیمار در وضعیتی راحت ایستاده و یک اسکن رادیوگرافی از پشت و جلو از او گرفته می‌شود. پزشک با توجه به پارامترهای مختلف در تصویر رادیوگرافی، میزان نابرابری شانه را ارزیابی می‌کند.

  • پارامترهای جانبی نابرابری شانه

پارامترهای جانبی نابرابری شانه

پارامترهای جانبی نابرابری شانه

  • پارامترهای داخلی نابرابری شانه

پارامترهای داخلی نابرابری شانه

  • پارامترهای شیب گردن

پارامترهای شیب گردن

روش‌های درمان شانه نابرابر چیست؟

پزشک با توجه به علت بروز شانه نابرابر، روش درمان متناسب با آن را مشخص و برنامه‌ریزی خواهد کرد.

  • در صورتی که علت شانه نابرابر عادت‌های نادرست وضعیت بدن باشد می‌توان به کمک انجام مجموعه‌ای از حرکات اصلاحی به بهبود آن کمک کرد. در صورت نیاز ممکن است در کنار انجام حرکات اصلاحی به درمان‌های جانبی مثل فیزیوتراپی، ماساژ یا شاک ویوتراپی نیاز باشد.
  • در صورتی که علت شانه نابرابر مشکلات ساختاری در اسکلت بدن مثل اسکولیوز باشد، بسته به میزان شدت آن درمان‌های مختلفی شامل استفاده از بریس، فیزیوتراپی یا جراحی مورد نیاز است.
  1. انجام حرکات ورزشی و اصلاحی

همانطور که گفته شد، اگر دلیل بروز شانه نابرابر در فرزند عادت‌های نادرست در وضعیت بدن مثل استفاده غالب از یک طرف بدن، وضعیت غیرصحیح نشستن، یا حمل کوله پشتی روی یک شانه باشد، انجام یک سری حرکات اصلاحی می‌تواند به بهبود و درمان آن کمک کند. در ادامه فهرستی از حرکت‌های اصلاحی شانه آمده است:

حرکت آونگی برای درمان شانه نابرابر

نحوه تکرار ۲ ست ده تایی
چند روز در هفته؟ ۵ تا ۶ روز
ابزار مورد نیاز

بدون ابزار

عضلات درگیر

دلتوئید (دالی)، بالاخاری، زیرخاری، زیرکتفی

نکته

کمر خود را گرد نکنید و زانوها را قفل نکنید.

دستورالعمل گام به گام

  • به جلو خم شوید و یک دست خود را روی میز یا پیشخوان قرار دهید و اجازه دهید بازوی دیگر در کنار بدن آویزان شود.
  • به آرامی بازوی خود را به جلو و عقب تاب دهید. تمرین را با تاب دادن بازو به طرفین تکرار کنید. و بار سوم به حالت چرخشی تکرار کنید.
  • کل حرکت را برای بازوی دیگر تکرار کنید.

تمرین کشش بازوی متقاطع برای درمان شانه نابرابر

نحوه تکرار  ۴ بار هر طرف
چند روز در هفته؟ ۵ تا ۶ روز
ابزار مورد نیاز

بدون ابزار

عضلات درگیر

دلتوئید خلفی

باید این کشش را در پشت شانه احساس کنید.

نکته

آرنج را نکشید و به آن فشار وارد نکنید.

دستورالعمل گام به گام

  • شانه‌ها را شل کنید و به آرامی یک بازو را روی سینه تا جای ممکن بکشید و در ارتفاع بالای بازو نگه دارید.
  • ۳۰ ثانیه در وضعیت کشش بمانید و سپس ۳۰ ثانیه استراحت کنید.

حرکت را روی بازوی دیگر تکرار کنید.

تمرین چرخش داخلی غیرفعال برای درمان شانه نابرابر

نحوه تکرار  ۴ بار هر طرف
چند روز در هفته؟ ۵ تا ۶ روز
ابزار مورد نیاز

یک چوب‌دستی باریک

عضلات درگیر

زیرکتفی

باید این کشش را در جلوی شانه احساس کنید.

نکته

هنگام کشیدن چوب‌دستی به جلو خم نشوید و به پهلو نچرخید.

دستورالعمل گام به گام

  • یک چوب را با یک دست پشت سر خود نگه دارید و سر دیگر چوب را با دست دیگرتان بگیرید.
  • چوب را طبق شکل به صورت افقی تا جایی هل بدهید که در شانه بصورت غیرفعال احساس کشش کنید اما احساس درد نکنید.
  • ۳۰ ثانیه در این وضعیت بمانید و سپس ۳۰ ثانیه استراحت کنید.
  • حرکت را برای طرف دیگر تکرار کنید.

تمرین چرخش خارجی غیرفعال برای درمان شانه نابرابر

نحوه تکرار  ۴ بار هر طرف
چند روز در هفته؟ ۵ تا ۶ روز
ابزار مورد نیاز

یک چوب‌دستی باریک

عضلات درگیر

ماهیچه زیرخاری، ماهیچه گرد کوچک

باید این کشش را در پشت شانه احساس کنید.

نکته

باسن را رو به جلو نگه دارید و نچرخید.

دستورالعمل گام به گام

  • چوب را با یک دست در جلو بدن بگیرید و سر دیگر چوب را با دست دیگرتان بگیرید.
  • آرنج شانه‌ای را که در حال کشش آن هستید در کنار بدن خود نگه‌دارید و چوب را مشابه عکس تا جایی بصورت افقی هل بدهید که احساس کشش بدون درد کنید.
  • ۳۰ ثانیه در این وضعیت بمانید و سپس ۳۰ ثانیه استراحت کنید.
  • حرکت را برای طرف دیگر تکرار کنید.

تمرین کشش در حالت خوابیده برای درمان شانه نابرابر

نحوه تکرار ۴ تکرار، ۳ بار در روز
چند روز در هفته؟ هر روز
ابزار مورد نیاز

بدون ابزار

عضلات درگیر

ماهیچه زیرخاری، ماهیچه گرد کوچک

باید این کشش را در قسمت بیرونی پشت خود، پشت شانه خود احساس کنید.

نکته

مچ دست خود را خم نکنید و روی مچ فشار نیاورید.

دستورالعمل گام به گام

  • به پهلو روی یک سطح صاف و سفت دراز بکشید، شانه آسیب دیده را زیر خود و بازو را به حالت خمیده مطابق شکل در مقابلتان نگه‌دارید.
  • از بازوی سالم خود برای هل دادن بازوی دیگر به سمت پایین استفاده کنید. زمانی که پشت شانه آسیب دیده احساس کشش کردید، هل دادن را متوقف کنید.
  • ۳۰ ثانیه در این وضعیت بمانید و سپس ۳۰ ثانیه استراحت کنید.

تمرین ردیف ایستاده برای درمان شانه نابرابر

نحوه تکرار اوایل ۳ ست ۸ تایی

در ادامه ۳ ست ۱۲ تایی

چند روز در هفته؟ ۳ روز
ابزار مورد نیاز

یک نوار کششی الاستیک با مقاومت راحت، امکان انجام حرکت در باشگاه تناسب اندام با کمک مربی.

عضلات درگیر

ذوزنقه میانی و تحتانی

باید این تمرین را در قسمت پشت شانه و قسمت بالای کمر خود احساس کنید.

نکته

هنگام کشیدن تیغه‌های شانه خود را به هم فشار دهید.

دستورالعمل گام به گام

  • با نوار لاستیکی حلقه‌ای به طول یک متر درست کنید و دو انتهای آن را به هم گره بزنید. حلقه را به دستگیره در یا جسم ثابت دیگری متصل کنید.
  • همانطور که در وضعیت شروع نشان داده شده است، بایستید و با آرنج خمیده در کنار بدنتان نوار را نگه دارید.
  • بازو را نزدیک به بدنتان نگه‌دارید و به آهستگی آرنج را بطور مستقیم به عقب بکشید.
  • به آهستگی به وضعیت شروع برگردید و تکرار کنید.

تمرین چرخش خارجی با حرکت 90 درجه بازو برای درمان شانه نابرابر

نحوه تکرار اوایل ۳ ست ۸ تایی

در ادامه ۳ ست ۱۲ تایی

چند روز در هفته؟ ۳ روز
ابزار مورد نیاز

یک نوار کششی الاستیک با مقاومت راحت، امکان انجام حرکت در باشگاه تناسب اندام با کمک مربی.

عضلات درگیر

ماهیچه زیرخاری، ماهیچه گرد کوچک

باید این تمرین را در قسمت پشت شانه و قسمت بالای کمر خود احساس کنید.

نکته

اطمینان حاصل کنید که آرنج هم‌راستا با شانه قرار داشته باشد.

دستورالعمل گام به گام

  • با نوار لاستیکی حلقه‌ای به طول یک متر درست کنید و دو انتهای آن را به هم گره بزنید. حلقه را به دستگیره در یا جسم ثابت دیگری متصل کنید.
  • همانطور که در وضعیت شروع نشان داده شده، بایستید و در حالیکه آرنج خود را ۹۰ درجه خم کرده و تا ارتفاع شانه بالا آورده‌اید، نوار را نگه دارید.
  • همانطور که شانه و آرنج را ثابت نگه‌داشته‌اید، به آهستگی دستتان را بالا بیاورید تا همراستا با سر قرار بگیرد.
  • به آهستگی به وضعیت شروع برگردید و تکرار کنید.

تمرین چرخش داخلی برای درمان شانه نابرابر

نحوه تکرار اوایل ۳ ست ۸ تایی

در ادامه ۳ ست ۱۲ تایی

چند روز در هفته؟ ۳ روز
ابزار مورد نیاز

یک نوار کششی الاستیک با مقاومت راحت، امکان انجام حرکت در باشگاه تناسب اندام با کمک مربی.

عضلات درگیر

ماهیچه سینه‌ای، زیرکتفی

باید این تمرین را در قسمت سینه و شانه احساس کنید.

نکته

آرنج را چسبیده به بدن نگه دارید.

دستورالعمل گام به گام

  • با نوار لاستیکی حلقه‌ای به طول یک متر درست کنید و دو انتهای آن را به هم گره بزنید. حلقه را به دستگیره در یا جسم ثابت دیگری متصل کنید.
  • همانطور که در وضعیت شروع نشان داده شده، بایستید و در حالیکه آرنج را به حالت خمیده در کنار بدن خود نگه‌داشته‌اید، نوار را نگه دارید.
  • آرنج را نزدیک به بدن نگه دارید و بازو را مقابل بدنتان بیاورید.
  • به آهستگی به وضعیت شروع برگردید و تکرار کنید.

تمرین چرخش خارجی برای درمان شانه نابرابر

نحوه تکرار اوایل ۳ ست ۸ تایی

در ادامه ۳ ست ۱۲ تایی

چند روز در هفته؟ ۳ روز
ابزار مورد نیاز

یک نوار کششی الاستیک با مقاومت راحت، امکان انجام حرکت در باشگاه تناسب اندام با کمک مربی.

عضلات درگیر

ماهیچه زیرخاری، ماهیچه گرد کوچک، دلتوئید خلفی

باید این تمرین را در پشت شانه و قسمت بالای کمر خود احساس کنید.

نکته

هنگام کشیدن آرنج به سمت عقب، تیغه‌های شانه را به هم فشار دهید.

دستورالعمل گام به گام

  • با نوار لاستیکی حلقه‌ای به طول یک متر درست کنید و دو انتهای آن را به هم گره بزنید. حلقه را به دستگیره در یا جسم ثابت دیگری متصل کنید.
  • همانطور که در وضعیت شروع نشان داده شده، بایستید و در حالیکه آرنج را به حالت خمیده در کنار بدن خود نگه‌داشته‌اید، نوار را نگه دارید.
  • آرنج را نزدیک به بدن نگه دارید و بازو را به آهستگی به بیرون بچرخانید.
  • به آهستگی به وضعیت شروع برگردید و تکرار کنید.

تمرین فلکشن یا خم شدن آرنج برای درمان شانه نابرابر

نحوه تکرار اوایل ۳ ست ۸ تایی

در ادامه ۳ ست ۱۲ تایی

چند روز در هفته؟ ۳ روز
ابزار مورد نیاز

ابتدا وزنه سبک

سپس با وزنه سنگین‌تر تا حداکثر ۲ کیلوگرم

عضلات درگیر

عضله دو سر

باید این تمرین را در جلوی قسمت بالایی بازو احساس کنید.

نکته

تمرین را خیلی سریع انجام ندهید و بازو را تاب ندهید.

دستورالعمل گام به گام

  • صاف بایستید به‌طوری‌که وزنتان بطور مساوی بین دو پا تقسیم شود.
  • آرنج را نزدیک به کنار بدن نگه‌دارید و همانطور که در تصویر نشان داده شده، وزنه را به آرامی به سمت شانه بالا بیاورید.
  • به مدت ۲ ثانیه نگه‌دارید.
  • به آهستگی به وضعیت شروع برگردید و تکرار کنید.

تمرین اکستنشن یا باز شدن آرنج برای درمان شانه نابرابر

نحوه تکرار اوایل ۳ ست ۸ تایی

در ادامه ۳ ست ۱۲ تایی

چند روز در هفته؟ ۳ روز
ابزار مورد نیاز

ابتدا وزنه سبک

سپس با وزنه سنگین‌تر تا حداکثر ۲ کیلوگرم

عضلات درگیر

عضله سه سر

باید این تمرین را در پشت قسمت بالایی بازو احساس کنید.

نکته

عضلات شکمی را سفت نگه‌دارید و به کمر قوس ندهید.

دستورالعمل گام به گام

  • صاف بایستید به‌طوری‌که وزنتان بطور مساوی بین دو پا تقسیم شود.
  • بازو را بلند کنید و آرنج را خم کرده، وزنه را پشت سر خود نگه‌دارید. با قرار دادن دست مخالف در پشت بازو آن را حمایت کنید.
  • به آهستگی آرنج را باز کرده و وزنه را بالای سر ببرید.
  • به مدت ۲ ثانیه نگه‌دارید.
  • به آهستگی بازو را به پایین و پشت سر بازگردانده و تکرار کنید.

تقویت عضله ذوزنقه‌ای برای درمان شانه نابرابر

نحوه تکرار اوایل ۳ ست ۲۰ تایی

با سنگین شدن وزنه‌ها ۳ ست ۱۵ تایی

چند روز در هفته؟ ۳ تا ۵ روز
ابزار مورد نیاز

ابتدا وزنه سبک

سپس با وزنه سنگین‌تر تا حداکثر ۲-۳ کیلوگرم

عضلات درگیر

دلتوئید میانی و خلفی، بالاخاری، ذوزنقه میانی

باید این تمرین را در پشت شانه و قسمت بالای کمر خود احساس کنید.

نکته

از وزنه‌ای استفاده کنید که تکرارهای آخر را سخت اما بدون درد می‌کند.

دستورالعمل گام به گام

  • زانوی خود را روی یک نیمکت یا صندلی قرار داده و به جلو خم شوید و دست خود را به عنوان تکیه‌گاه بدن روی نیمکت قرار دهید. دست دیگر در کنار بدن و کف دست مقابل بدن قرار دارد.
  • به آرامی بازو را بلند کرده و دست را بچرخانید تا شصت رو به بالا قرار بگیرد و دست را در ارتفاع شانه موازی با زمین متوقف کنید.
  • به آرامی و با شمارش ۱ تا ۵ بازو را به وضعیت اولیه برگردانید.

تمرین تنظیم کتف برای درمان شانه نابرابر

نحوه تکرار ۱۰ بار
چند روز در هفته؟ ۳ روز
ابزار مورد نیاز

بدون ابزار

عضلات درگیر

ذوزنقه میانی، عضله سراتوس

باید این تمرین را در قسمت بالای پشت و در تیغه شانه احساس کنید.

نکته

گردن خود را سفت نکنید.

دستورالعمل گام به گام

  • روی شکم دراز بکشید و بازوها را کنار بدن قرار دهید. در صورت نیاز و برای راحتی بیشتر، یک بالش زیر پیشانی قرار دهید.
  • به آرامی تیغه‌های کتف را به هم نزدیک کرده و تا جای ممکن به سمت پایین کمر بکشید.
  • تقریباً تا نیمه از این وضعیت فاصله بگیرید و به مدت ۱۰ ثانیه نگه‌دارید.
  • استراحت کنید و ۱۰ بار حرکت را تکرار کنید.

تمرین انقباض کشش کتف برای درمان شانه نابرابر

نحوه تکرار اوایل ۲ ست ۸ تا ۱۰ تایی

در ادامه ۳ ست ۱۵ تایی

چند روز در هفته؟ ۳ روز
ابزار مورد نیاز

ابتدا وزنه سبک

سپس با وزنه سنگین‌تر تا حداکثر ۲ کیلوگرم

عضلات درگیر

ذوزنقه میانی، عضله سراتوس

باید این تمرین را در قسمت بالای پشت و در تیغه شانه احساس کنید.

نکته

شانه خود را به سمت گوش بالا نیاورید.

دستورالعمل گام به گام

  • روی یک تخت یا میز بر روی شکم دراز بکشید و بازوی آسیب دیده در کنارتان آویزان باشد.
  • آرنج را باز نگه‌داشته و با فشار دادن تیغه شانه به سمت مخالف تا جای ممکن، به آرامی وزنه را بلند کنید.
  • به آرامی به وضعیت شروع برگشته و حرکت را تکرار کنید.

تمرین ربودن افقی در حالت خم شده برای درمان شانه نابرابر

نحوه تکرار اوایل ۳ ست ۸ تایی

در ادامه ۳ ست ۱۲ تایی

چند روز در هفته؟ ۳ روز
ابزار مورد نیاز

ابتدا وزنه سبک

سپس با وزنه سنگین‌تر تا حداکثر ۲ کیلوگرم

عضلات درگیر ذوزنقه میانی و تحتانی، زیرخاری، عضله گرد کوچک، دلتوئید خلفی

باید این تمرین را در پشت شانه و قسمت بالای کمر احساس کنید.

نکته

هنگام پایین آوردن وزنه حرکت را کنترل کنید.

دستورالعمل گام به گام

  • روی یک تخت یا میز بر روی شکم دراز بکشید و بازوی آسیب دیده در کنارتان آویزان باشد.
  • بازو را در حالت کشیده به آرامی تا ارتفاع چشم بالا ببرید.
  • به آرامی بازو را پایین آورده به وضعیت شروع برگردید و حرکت را تکرار کنید.

تمرین چرخش داخلی و خارجی برای درمان شانه نابرابر

نحوه تکرار اوایل ۳ ست ۲۰ تایی

با سنگین شدن وزنه‌ها ۳ ست ۱۵ تایی

چند روز در هفته؟ ۳ تا ۵ روز
ابزار مورد نیاز

ابتدا وزنه سبک

سپس با وزنه سنگین‌تر تا حداکثر ۲-۳ کیلوگرم

عضلات درگیر

چرخش داخلی: دلتوئید قدامی، سینه‌ای، زیرکتفی، لتیسیموس.

چرخش خارجی: دلتوئید خلفی، زیرخاری، عضله گرد کوچک

شما باید این تمرین را در جلو و پشت شانه، سینه و قسمت بالای پشت خود احساس کنید.

نکته

از وزنه‌ای استفاده کنید که تکرارهای آخر را سخت اما بدون درد می‌کند.

دستورالعمل گام به گام

  • به پشت روی یک سطح صاف دراز بکشید.
  • بازو را از شانه مستقیم بکشید و آرنج را ۹۰ درجه خم کنید طوری که انگشت‌ها به سمت بالا باشند.
  • همانطور که آرنج بصورت خمیده روی زمین قرار دارد، بازو را به آرامی در قوسی که نشان داده شده حرکت دهید. اگر در زاویه ۹۰ درجه احساس درد کردید آرنج را تا زاویه ۴۵ درجه پایین بیاورید.

تمرین چرخش خارجی برای درمان شانه نابرابر

نحوه تکرار اوایل ۲ ست ۸ تا ۱۰ تایی

با سنگین شدن وزنه‌ها ۳ ست ۵ تایی

چند روز در هفته؟ ۳ روز
ابزار مورد نیاز

ابتدا وزنه سبک

سپس با وزنه سنگین‌تر تا حداکثر ۲ کیلوگرم

عضلات درگیر

عضله زیرخاری، عضله گرد کوچک، دلتوئید خلفی

شما باید این کشش را در پشت شانه و قسمت بالای کمر خود احساس کنید.

نکته

اجازه ندهید هنگام بالا بردن وزنه بدنتان به عقب برگردد.

دستورالعمل گام به گام

  • روی یک سطح صاف و سفت به پهلو دراز بکشید و بازوی سالم را زیر سر قرار دهید.
  • مطابق تصویر، بازوی آسیب دیده را در مقابل خود نگه‌دارید در حالیکه آرنج زاویه ۹۰ درجه دارد.
  • آرنج را مقابلتان نگه‌دارید و به آرامی بازو را از شانه بچرخانید و وزنه را به صورت عمودی بالا ببرید.
  • به آرامی و با شمارش ۱ تا ۵ وزنه را پایین آورده به نقطه شروع برگردانید.

تمرین چرخش داخلی برای درمان شانه نابرابر

نحوه تکرار اوایل ۲ ست ۸ تا ۱۰ تایی

با سنگین شدن وزنه‌ها ۳ ست ۵ تایی

چند روز در هفته؟ ۳ روز
ابزار مورد نیاز

ابتدا وزنه سبک

سپس با وزنه سنگین‌تر تا حداکثر ۲ کیلوگرم

عضلات درگیر

عضله زیر کتفی، عضله گرد بزرگ

شما باید این کشش را در جلوی شانه خود احساس کنید.

نکته

اجازه ندهید هنگام بالا بردن وزنه بدنتان به عقب برگردد.

دستورالعمل گام به گام

  • روی یک سطح صاف و سفت به پهلو روی بازوی آسیب دیده دراز بکشید. یک بالش یا پارچه چندلایه زیر سر خود قرار دهید تا ستون فقرات صاف باشد.
  • مطابق تصویر، بازوی آسیب دیده را در مقابل خود نگه‌دارید در حالیکه آرنج زاویه ۹۰ درجه دارد.
  • آرنج را به حالت خمیده مقابلتان نگه‌دارید و به آرامی بازو را از شانه بچرخانید و وزنه را به صورت عمودی بالا ببرید.
  • به آرامی وزنه را پایین آورده به نقطه شروع برگردانید.
  1. فیزیوتراپی و ماساژ

فیزیوتراپی و ماساژ برای درمان شانه نابرابر

علت شانه نابرابر هر چه که باشد، یکی از روش‌هایی که به تسریع درمان آن کمک می‌کند فیزیوتراپی و ماساژ خواهد  بود. انجام تمرینات فیزیوتراپی و ماساژ به تسکین درد و نرم شدن بافت‌های آسیب دیده کمک می‌کند. هدف از فیزیوتراپی بهبود ارگونومی بدن و کمک به برقراری تعادل در بدن است. از جمله تکنیک‌های ماساژ درمانی که روی تعادل و تراز بدن تأثیر دارند می‌توان به تکنیک رهاسازی مایوفاشیال یا رهاسازی بافت همبند و نیز تکنیک رولفینگ اشاره کرد.

  1. شاک‌ویو تراپی 

شاک ویو تراپی درمان شانه نابرابر

شاک‌ویو تراپی یا فناوری پالس برون بدنی یک روش درمانی غیرتهاجمی است که به فرایند بهبود طبیعی بدن کمک می‌کند. این فرایند درد را تسکین می‌دهد و به ترمیم تاندون‌ها، رباط‌ها و بافت‌های نرم آسیب‌دیده کمک می‌کند. این فرایند با آزاد کردن فاکتورهای رشد به داخل بافت‌های آسیب دیده انجام می‌شود. شاک‌ویو تراپی نوعی درمان بازساختی و احیا کننده است. در طول درمان، دستگاه شاک‌ویو در نزدیکی پوست قرار می‌گیرد و امواجی را به درون بافت‌های آسیب‌دیده ارسال می‌کند. این امواج باعث افزایش جریان خون و تحریک هورمون‌های رشد در ناحیه مورد نظر شده و به رشد بافت‌های جدید کمک می‌کند.

معمولاً دو نوع شاک‌ویو تراپی وجود دارد که بیماران از هر دو استفاده می‌کنند:

  • شاک‌ویو تراپی متمرکز که امواج را به ناحیه کوچکی ارسال می‌کند
  • شاک‌ویو تراپی دَورانی که روی ناحیه بزرگ‌تری انجام می‌شود

هر جلسه درمان معمولاً بین ۱۵ تا ۲۰ دقیقه طول می‌کشد و بسته به میزان آسیب، بیمار ممکن است به سه تا پنج جلسه درمانی در بازه چند هفته نیاز پیدا کند.

  1. استفاده از بریس 

استفاده از بریس برای درمان شانه نابرابر

همانطور که اشاره شد گاهی اوقات علت شانه نابرابر مشکلات ساختاری اسکلت بدن است. یکی از این مشکلات ساختاری بیمای اسکولیوز یا چرخش ستون فقرات است. استفاده از بریس یا کمربند طبی در کودکان در حال رشد یکی از درمان‌های رایج در برطرف کردن مشکلات مربوط به ستون فقرات است. بریس متناسب با قالب بدن کودک ساخته می‌شود و استفاده از آن به جلوگیری از چرخش بیشتر ستون فقرات کمک می‌کند.

  1. جراحی

در مواردی ممکن است شانه نابرابر به دلیل مشکلات ساختاری شدیدتری در اسکلت بدن باشد که رفع آن تنها به کمک جراحی امکان‌پذیر است. اگر علت شانه نابرابر اسکولیوز پیشرفته تشخیص داده شود و درمان با بریس و فیزیوتراپی بی‌نتیجه باشد، نیاز به جراحی خواهد بود. گزینه جراحی به ویژه در مواردی پیشنهاد داده می‌شود که کودک از سن رشد استخوان‌ها عبور کرده و در سنین نوجوانی است. یکی از رایج‌ترین جراحی‌ها در درمان اسکولیوز، جراحی فیوژن ستون فقرات است که با اتصال مهره‌ها به یکدیگر از حرکت آزادانه آنها جلوگیری می‌کند. در مواردی که علت شانه نابرابر کوتاهی پا باشد نیز تنها راه درمان قطعی گزینه جراحی خواهد بود.

چطور از بروز شانه نابرابر در فرزندان خود جلوگیری کنیم؟

در طول کلاس‌های درس کودکان اغلب با وضعیت نامناسب می‌نشینند؛ تنه، پشت و گردن برای ساعت‌های طولانی در حالتی خمیده و نامناسب باقی می‌ماند و به تدریج دردهای اسکلتی-عضلانی را به ارمغان می‌آورد. بر اساس مطالعه‌ای که سال ۲۰۱۱ در مالزی انجام شد، سه عامل کلیدی بر وقوع دردهای اسکلتی-عضلانی در دانش آموزان مدرسه‌ای تأثیرگذار هستند:

  • کیف سنگین مدرسه
  • میز و صندلی غیراستاندارد برای نشستن‌های طولانی
  • وضعیت غیرصحیح نشستن دانش‌آموز

بسیاری از کودکان و نوجوانانی که ساعت‌های طولانی را به درس خواندن یا بازی‌های کامپیوتری می‌گذرانند به دلیل نشستن در وضعیتی نادرست دچار مشکلات ستون فقرات می‌شوند که شانه نابرابر تنها یکی از آنهاست.

والدین بهتر است ضمن فراهم کردن کوله پشتی مناسب و امکانات ارگونومیک و متناسب با ابعاد بدن فرزندشان برای انجام تکالیف درسی، روش نشستن صحیح را نیز به او بیاموزند.

نحوه نشستن صحیح برای کودکان و نوجوانان

والدین باید به این موضوع توجه داشته باشند که نشستن کودک پشت میز چه برای انجام تکالیف درسی باشد، چه برای بازی‌های کامپیوتری، باید به شیوه صحیح انجام شود. کودکان از هر سن و با هر قد و وزنی که باشند باید وضعیت صحیح نشستن را رعایت کنند تا از مفصل‌ها و ستون فقرات در حال رشد خود مراقبت کنند. در ادامه توصیه‌هایی برای مراقبت از بدن کودک هنگام نشستن آمده است:

نحوه نشستن صحیح برای کودکان و نوجوانان برای جلوگیری از شانه نابرابر

از قوانین صحیح نشستن برای بزرگسالان تبعیت کنید

کودکان نیز مثل بزرگسالان باید طوری روی صندلی بنشینند که آرنج، باسن و زانو در زاویه ۹۰ درجه قرار گیرند. پاها نباید آویزان باشند و باید روی یک سطح محکم تکیه داده شوند. تصویر نمایشگر یا کتابی که قرار است بخوانند باید دقیقاً روبروی آنها تقریباً به فاصلۀ یک بازو و همسطح چشم قرار بگیرد تا از نگاه کردن بیش از حد به پایین و کشیدگی عضلات گردن خودداری کنند.

جلوگیری از بروز شانه نابرابر با نحوه نشستن صحیح

ویژگی صندلی استاندارد:

  • پاها صاف روی زمین یا تکیه‌گاه محکم
  • قوزک پا در زاویه ۹۰ درجه
  • زانو در زاویه ۹۰ درجه
  • باسن در زاویه ۹۰ درجه
  • ران‌ها موازی با زمین

ویژگی میز استاندارد:

  • شانه‌ها در وضعیت راحت
  • آرنج‌ها در وضعیتی راحت روی میز در کنار بدن

سطح میز همسطح آرنج (در حالتی که بازو روی میز قرار می‌گیرد) یا ۱-۲ اینچ بالاتر از سطح آرنج (بسته به قد و اندازه فرزندتان)

از تکیه‌گاه‌ها برای تنظیم نشیمن استفاده کنید

بیشتر اوقات مبلمان متناسب با اندازه کودکان ساخته نمی‌شوند. اگر در منزلتان میز یا صندلی مخصوص کودک ندارید با لوازمی که در اختیار دارید فضا را برای نشستن آن‌ها راحت‌تر کنید. برای آویزان نبودن پاها می‌توانید از یک جعبه یا باکس محکم استفاده کنید یا زیرپایی تهیه کنید. یک تخته شاسی که روی بالش قرار بگیرد می‌تواند میز روپایی مناسبی باشد. قرار دادن بالش روی صندلی می‌تواند آن‌ها را تا ارتفاع مناسب بالا ببرد و نشیمن راحت‌تری برایشان فراهم کند.

کودک را به استراحت‌های مکرر تشویق کنید

بزرگسالان اغلب می‌توانند به مدت ۳۰ دقیقه یا بیشتر بدون اینکه بی‌قرار شوند روی صندلی بنشینند. اما کودکان و نوجوانان نیاز دارند که در زمان کوتاه‌تری حال و هوا عوض کنند. به آن‌ها یادآوری کنید که هر ۱۰-۱۵ دقیقه موقعیت خود را تغییر دهند. استراحت‌های زیادی برای تحرک بیشتر در روتین روزانه‌شان برنامه‌ریزی کنید. استراحت‌های برنامه‌ریزی شده به کودکان کمک می‌کند تمرکز خود را بازیابند، از مزایای فیزیولوژیک حرکت کردن بهره‌مند شوند، و کمک می‌کند دچار خستگی و دلسردی نشوند.

کودک را تشویق کنید در وضعیت‌های مختلف بنشیند

از تمایل کودکان به نشستن در حالت‌های مختلف استقبال کنید. اگر می‌خواهد روی شکمش دراز بکشد، روی زمین کنار میز مبل زانو بزند، روی زمین بنشیند و به دیوار تکیه دهد و پاهایش را در مقابلش دراز کند، تشویقش کنید. فقط مطمئن شوید که ابزار خواندن یا نوشتنش طوری در مقابلش قرار بگیرد که از کشیدگی گردن جلوگیری شود.

خلاقیت به خرج بدهید

اگر کودکتان حوصله نشستن ندارد، اجازه بدهید ایستاده درس بخواند و کتاب یا دفترش را روی دیوار بچسبانید، یا یک برگه نقاشی زیر میز عسلی بچسبانید و اجازه بدهید روی زمین دراز بکشد و در حالت خوابیده نقاشی بکشد.

خصوصیات کوله پشتی مناسب برای کودکان و نوجوانان

کوله‌پشتی‌ها معمولاً از لوازم ضروری کمک به دانش‌آموزان برای حمل وسایل مدرسه هستند. اما استفاده از یک کوله‌پشتی نامناسب یا بیش از حد سنگین می‌تواند باعث آسیب گردن و ستون فقرات دانش‌آموز شود.

خصوصیات کوله پشتی مناسب برای کودکان و نوجوانان برای جلوگیری از شانه نابرابر

والدین باید در زمان انتخاب کوله‌پشتی فرزندشان و استفاده از آن برای رفتن به مدرسه توصیه‌های زیر را در نظر داشته باشند:

  • کوله‌پشتی را انتخاب کنید که بندهای پهن و پددار داشته باشد. بندهای باریک به شانه‌ها فشار اورده و باعث درد و محدود شدن گردش خون می‌شوند
  • به پدهای محافظ دقت کنید. به خصوص قسمتی که روی پشت کودک قرار می‌گیرد باید دارای پد محافظ باشد تا هم احساس راحتی بیشتری داشته باشد، و هم کمر را در مقابل اشیاء تیزی که احتمال دارد داخل کوله‌پشتی باشد، محافظت کند.
  • جنس کوله‌پشتی بهتر است سبک ولی محکم باشد. به دنبال زیپ‌های محکم و پارچه‌های نایلونی باشید که بدون اضافه کردن وزن بیشتر، دوام خوبی دارند و به راحتی پاره نمی‌شوند.
  • چرخ شاید ویژگی خوبی نباشد. قبل از اینکه کوله‌پشتی چرخ‌دار بخرید به این فکر کنید که آیا برای استفاده روزمره در مدرسه مناسب است یا نه.
  • اطمینان حاصل کنید که فرزندتان از هر دو بند شانه استفاده می‌کند. این نکته بسیار مهم است چرا که استفاده از یک بند فشار را روی یک شانه انداخته و احتمال دچار شدن به شانه نابرابر را بیشتر می‌کند.
  • کوله‌پشتی را بیش از حد سنگین نکنید. وزن کوله‌پشتی نباید بیشتر از ۴-۵ کیلوگرم باشد. در مورد دانش‌آموزان کوچک‌تر والدین باید بطور مرتب کوله‌پشتی را کنترل کنند که وسایل غیرضروری آن را سنگین نکند. اگر دانش‌آموز نوجوان دارید، او را تشویق کنید تا هر از گاهی کوله‌پشتی خود را تمیز کند و سبک نگه دارد.
  • بندها را محکم کنید. قسمت پایین کوله باید ۲ اینچ بالاتر از کمر بایستد و نزدیک به کمر باشد. اگر کوله‌پشتی بند دور سینه دارد، آن را ببندید تا کمی از سنگینی شانه‌ها بکاهد.
  • به فرزندتان بگویید از زانوها خم شود. بچه‌ها وقتی کوله‌پشتی انداخته‌اند باید از زانو خم شوند. خم شدن از کمر در حالیکه کوله‌پشتی نسبتاً سنگینی را حمل می‌کنند، می‌تواند منجر به کشیدگی عضلات کمر شود.
  • اجازه ندهید زمانی که در اتومبیل نشسته‌اند کوله‌پشتی بیندازند. در صورت بروز تصادف، این کار منجر به آسیب یا تشدید آسیب می‌شود.

دانش‌آموزانی که کوله‌پشتی خود را به شیوه نادرست استفاده می‌کنند یا آن را بیش از حد سنگین می‌کنند، خود را در معرض خطر آسیب‌های عضلانی و مفصلی قرار می‌دهند، و ممکن است دچار دردهای ناحیه گردن، کمر و شانه شوند. هیچ گونه کمردردی را در فرزندان خود نادیده نگیرید و آن‌ها را تشویق کنید که اگر در بازوها یا پاهایشان احساس ناراحتی، بی‌حسی یا سوزن سوزن شدن داشتند، حتماً به شما بگویند. این موارد می‌توانند اشاره به این داشته باشند که کوله‌پشتی بیش از حد سنگین است یا متناسب با اندازه بدن کودک نیست. زمانی که فرزندتان می‌خواهد کوله‌پشتی‌اش را به دوش بیندازد، به او نگاه کنید. اگر در انداختن کوله‌پشتی بیش از حد تقلا می‌کند، یعنی کوله‌پشتی بیش از حد سنگین است و باید کمی خلوت‌تر شود.

سوالات متداول

آیا شانه نابرابر می‌تواند عوارض بلند مدت داشته باشد؟

بله، در صورت عدم درمان، شانه نابرابر می‌تواند در بلندمدت موجب گیرافتادگی مزمن شانه شود.

آیا شانه نابرابر در بزرگسالان نیز اتفاق می‌افتد؟

بله، عادات نادرست نشستن و برخی حرکات ورزشی سنگین می‌توانند موجب بروز شانه نابرابر در بزرگسالان شود.

شانه نابرابر به جز علائم ظاهری چه علائم دیگری ممکن است داشته باشد؟

احساس درد در ناحیه گردن، کمر و شانه، و احساس سفتی و کشیدگی در عضلات شانه و گردن.

آیا شانه نابرابر در صورت اصلاح بازگشت‌پذیر است؟

در صورتی که شانه نابرابر به دلیل وضعیت اشتباه بدن، یا استفاده نادرست از کوله‌پشتی ایجاد شده باشد، با تکرار آنها امکان بازگشت آن وجود دارد.

در وضعیت شانه نابرابر کدام شانه سالم و کدام آسیب دیده است؟

در بعضی موارد شانه نابرابر به دلیل افتادگی یک شانه اتفاق می‌افتد و در موارد دیگر شانه به دلیل انجام حرکات ورزشی در یک طرف بدن بالاتر می‌آید. تشخیص اینکه کدام شانه دچار آسیب شده به عهده متخصص ستون فقرات و حرکات اصلاحی است.

آیا بدنسازی می‌تواند عامل شانه نابرابر باشد؟

بله، بدنسازانی که عضلات ذوزنقه‌ای خود را بیش از حد می‌سازند و عضلات دلتوئید را نادیده می‌گیرند ممکن است دچار شیب در ناحیه شانه شوند.

آیا شانه نابرابر عامل ژنتیکی دارد؟

شانه نابرابر در بیشتر اوقات ناشی از نشستن و وضعیت غیرصحیح بدن است و عامل ژنتیکی ندارد. اما در صورتیکه ناشی از ناهنجاری‌های اسکلتی-عضلانی مثل اسکولیوز باشد، ممکن است ریشه ژنتیکی داشته باشد.

آیا شانه نابرابر می‌تواند در اثر بد خوابیدن ایجاد شود؟

بله، خوابیدن غالب روی یک سمت یا استفاده از بالش بیش از حد بلند ممکن است به مرور زمان باعث شود عضلات تثبیت کننده کتف کشیده و ضعیف و متعاقباً شانه‌ها نابرابر شوند.

آخرین مقالات

فهرست مطالب

Call Now Buttonتماس با ما