کلینیک ارتوپدی کودکان|متخصص ارتوپد کودکان

کلینیک ارتوپدی کودکان

درد پا در کودکان چه علتی دارد و نشانه چیست؟

درد پا در کودکان چه علتی دارد و نشانه چیست؟

درد پا یک مشکل شایع در کودکان است که ممکن است در طول روز و یا شب هنگام خواب رخ دهد و بخش‌های مختلف یک یا هر دو پا را درگیر کند. در اغلب موارد درد پای کودک جدی نیست و ممکن است ناشی از جهش رشد و یا کشیدگی عضلات در اثر فعالیت بدنی بیش از حد باشد و با استراحت یا درمان‌های ساده بهبود یابد. اما گاه عواملی مانند بیماری سیور، صافی کف پا، شکستگی‌های تنشی استخوان، لوپوس، آسیب صفحه رشد، کمبود شدید ویتامین D و آرتریت ایدیوپاتیک نوجوانی سبب درد شدید یا مداوم در پا می‌شود که نیاز به بررسی پزشکی دارد. برای رفع درد پا در کودکان بایستی علت اصلی درد شناسایی شده و درمان مناسب با توجه به آن در نظر گرفته شود. در موارد حاد، پزشک ممکن است استفاده از وسایل کمکی مانند کفش‌­های خاص، دارو، فیزیوتراپی و گاه جراحی را توصیه کند.

علت درد پا در کودکان چیست؟

درد پا در کودکان اغلب به علت درد رشد و فعالیت نامناسب بدنی رخ می‌دهد. با این حال، بیماری‌ها و عوامل دیگری نیز ممکن است سبب درد پا در کودکان شوند و قسمت‌­های مختلفی از پا را درگیر کنند. برخی از بیماری­‌های شایع دخیل در درد پا، همراه علائم و روش‌­های درمانی آن‌ها­، در زیر آورده‌ شده‌اند. بایستی در نظر داشت که این فهرست تنها جنبه آگاهی­‌بخشی دارد و تشخیص علت دقیق درد پا در کودکان بر عهده پزشک است.

درد رشد

درد رشد در کودکان

درد رشد یک مشکل شایع در کودکان است که در سنین ۳-۱۲ سالگی رخ می‌دهد و با تکمیل فرایند رشد به خودی خود برطرف می‌شود. این درد به صورت ناراحتی و گرفتگی شدید بروز کرده و ساق، ران، مچ یا پشت زانو را در یک یا هر دو پا درگیر می‌کند. اغلب درد رشد در اواخر روز و هنگام شب رخ می‌دهد و کودک را از خواب بیدار می‌کند. هر چند درد رشد در دوران رشد کودک مشاهده می‌شود، ارتباط مستقیمی با جهش رشد ندارد و معمولا با فعالیت بدنی شدید در طول روز مرتبط است.

درد رشد در دوره رشد سریع کودک آغاز شده و با رسیدن به سنین نوجوانی از بین می­‌رود. درد رشد با علائم زیر همراه است:

  • درد معمولا در ساق، مچ پا یا پشت زانو احساس می‌­شود و معمولا هر دو پا را درگیر می‌کند.
  • درد اغلب بصورت گرفتگی یا ناراحتی شدید احساس می‌­شود.
  • درد معمولاً در اواخر روز یا شب رخ می‌­دهد و ممکن است کودک را از خواب بیدار کند. این درد در اکثر مواقع تا صبح برطرف می­‌شود.
  • درد رشد اغلب به صورت پیوسته احساس می‌­شود، اما ممکن است به مدت چند روز تا چند ماه برطرف شود و دوباره عود کند.
  • احتمال آن‌که کودک در روزهایی که فعالیت بدنی زیادی دارد، درد رشد را تجربه کند، بیشتر است.

درد رشد نیازی به درمان فوری ندارد و با اقدامات ساده‌ای مانند استراحت، ماساژ، انجام حرکات کششی و پرهیز از فعالیت‌های تشدیدکننده تسکین می‌­یابد. انجام اقدامات زیر می‌تواند به تسکین درد رشد در کودکان کمک کند:

  • انجام ماساژ ملایم جهت تسکین درد رشد در کودکان می­‌تواند بسیار مؤثر باشد. ماهیچه‌­های پای کودک را با هر دو دست خود، به آرامی و ملایمت فشار دهید. حرکات زیگزاگی را به تدریج از انگشتان پا به سمت بالا انجام دهید و ماهیچه­‌های کودک را به صورت منظم چند بار فشار داده و رها کنید.
  • انجام تمرینات کششی عضلات پا در طول روز به کاهش درد رشد در کودکان کمک می‌کند.
  • حمام­ گرم یا استفاده از پدهای حرارتی به تسکین درد رشد کمک کرده و علائم شبانه را کاهش می­‌دهد.
  • با تجویز پزشک می‌­توان از مسکن‌های بدون نسخه مانند استامینوفن یا ایبوپروفن برای تسکین درد رشد استفاده کرد.

گرفتگی عضلات‌

گرفتگی عضلات

گرفتگی عضلات پا در کودکان که با عنوان سندرم اسب چارلی نیز شناخته می‌شود، با سفت شدن ناگهانی عضلات پا همراه است و اغلب کمتر از یک دقیقه تا حداکثر چند دقیقه طول می‌کشد. این مشکل می‌­تواند ناشی از عوامل مختلفی از جمله خستگی و فشار عضلانی، انجام ورزش سنگین، اضافه‌­وزن، کم­‌آبی و عدم تعادل الکترولیتی بدن باشد.

موارد زیر شایع‌ترین علائم گرفتگی عضلات پا در کودکان هستند. البته این علائم در تمام کودکان یکسان نیست و می‌­تواند با شدت­‌های مختلفی ایجاد شود.

  • احساس سفتی در عضلات پا که می­‌تواند کمتر از یک دقیقه تا چند دقیقه طول بکشد.
  • احساس سفتی و درد عضلانی که معمولاً به‌صورت شبانه و ناگهانی رخ می‌­دهد و ممکن است کودک را از خواب بیدار کند.

در صورت بروز گرفتگی در عضلات پای کودک می­‌توانید با کشش و ماساژ دادن عضله به کاهش درد کمک کنید. اگر گرفتگی عضلات ادامه پیدا کرده یا عود کرد، برای ارزیابی بیشتر به پزشک مراجعه کنید. به طور کلی، اقدامات زیر برای کمک به تسکین درد پا در کودکان توصیه می‌شود:

  • انجام برخی تمرینات کششی می­‌تواند به تسکین درد و پیشگیری از گرفتگی عضلات پا کمک کند.
  • ماساژ ملایم عضله آسیب‌دیده در هنگام گرفتگی، به‌صورت فشار دادن و شل کردن­‌های ریتمیک، روش مناسبی برای تسکین درد پا در اثر گرفتگی است.
  • با صلاحدید پزشک درمان دارویی با استفاده از استامینوفن و ایبوپروفن برای تسکین درد مؤثر است.
  • اطمینان از مصرف آب کافی و حفظ تعادل الکترولیتی بدن کودک، به رفع گرفتگی عضلات کمک می‌­کند.‌
  • استراحت و بالا نگه داشتن پا می‌­تواند به بهبود گرفتگی عضلات پا کمک ­کند.

کار کشیدن بیش از حد از عضلات

کار کشیدن بیش از حد از عضلات

کار کشیدن بیش از حد از عضلات یکی از شایع‌ترین علل درد پا در کودکان است که عمدتاً ناشی از فعالیت‌های بدنی سنگین مانند دویدن و پریدن است که فشار زیادی بر سیستم اسکلتی‌عضلانی وارد می‌کند. عضلات کودکان در حال رشد هستند و به اندازه عضلات بزرگسالان قوی نیستند. بنابراین، فعالیت‌های بدنی سنگین می‌تواند منجر به خستگی، گرفتگی و یا کشیدگی عضلات آن‌ها و در نتیجه احساس درد در پاها شود.‌

علائم سندرم کارکشیدن بیش از حد از عضلات در کودکان شامل موارد زیر است:

  • درد عضلانی
  • التهاب
  • تورم
  • احساس کاهش قدرت بدنی یا کاهش سرعت حرکت عضلات
  • احساس درد حین ورزش یا فعالیت بدنی سنگین

درد ناشی از کار کشیدن بیش از حد از ماهیچه­‌ها در کودکان با اقدامات ساده زیر قابل درمان است:

  • استراحت منجر به بهبود عضلات، رباط‌ها و تاندون‌های آسیب‌دیده در کودکان می­‌شود.
  • مصرف آب کافی، تغذیه متعادل و اجتناب از فشار بیش از حد بر عضلات می­‌تواند به پیشگیری و کاهش درد پای ناشی از کار کشیدن بیش از حد از عضلات در کودکان کمک کند.
  • فیزیوتراپی به کشش و تقویت نواحی آسیب‌دیده، بهبود علائم و پیشگیری از عود درد کمک می­‌کند.
  • استفاده از کمپرس یخ در محل آسیب می‌­تواند به کاهش التهاب و درد کمک کند.
  • از داروهای ضد­التهابی مانند ایبوپروفن می­‌توان برای کنترل درد و تورم استفاده کرد.
  • در برخی موارد ممکن است وسایل کمکی مانند بریس توسط پزشک برای حمایت از ناحیه آسیب­‌دیده توصیه ­شود.

بیماری سیور

بیماری سیور

بیماری سیور که به عنوان آپوفیزیت پاشنه نیز شناخته می­‌شود، یک بیماری شایع در کودکان است که به دلیل فشار مکرر و بیش از حد بر روی صفحه رشد در استخوان پاشنه رخ می‌­دهد. در دوران رشد، سرعت رشد استخوان­‌ها بیشتر از عضلات و تاندون­‌ها است. بنابراین افزایش کشش روی تاندون آشیل، صفحه رشد را تحت فشار قرار می­‌دهد و سبب بروز علائم التهاب و درد در ناحیه تاندون آشیل و صفحه رشد می‌شود. این بیماری معمولاً کودکان ۸ تا ۱۵ ساله را که فعالیت فیزیکی بالایی دارند، تحت تأثیر قرار می­‌دهد و در پسربچه‌­ها بیشتر مشاهده می‌­شود. بیماری سیور معمولاً با بزرگ‌تر شدن کودک و بسته شدن صفحات رشد، برطرف می­‌شود.

علائم بیماری سیور شامل درد در پاشنه، پشت پاشنه و گاهی در کف پاها است که ممکن است در یک یا هر دو پا احساس ­شود. به طور کلی، علائم سیور عبارتند از:

  • احساس درد و حساسیت موضعی در ناحیه پاشنه و قوس پا
  • وجود قرمزی یا تورم در اطراف پاشنه
  • گرفتگی پا به خصوص هنگام صبح
  • لنگیدن یا راه رفتن روی نوک پا برای جلوگیری از فشار روی پاشنه پا
  • احساس درد هنگام فشردن دو طرف پاشنه پا

هدف از درمان بیماری سیور، کاهش درد و تورم است. برخی از اقداماتی که سبب پیشگیری و درمان سیور می‌شوند، عبارتند از:

  • نرمش و ورزش‌­های سبک و محدود کردن فعالیت­‌های بدنی سنگین مانند دویدن و پریدن که ممکن است باعث درد شوند
  • گرم و سرد کردن اصولی بدن قبل و بعد از ورزش
  • استفاده از کمپرس یخ به مدت ۱۵ تا ۲۰ دقیقه روی پاشنه پا برای کاهش درد و التهاب
  • مصرف مسکن‌هایی مانند ایبوپروفن یا استامینوفن برای تسکین درد با صلاحدید پزشک
  • استفاده از کفش مناسب، به ویژه کفش‌هایی با کفی بالشتک‌دار و تکیه‌گاه خوب
  • تمرینات کششی برای رفع سفتی و برداشتن فشار از صفحه رشد
  • انجام فیزیوتراپی

صافی پای کودک

صافی پای کودک

صافی کف پا که با عنوان قوس­‌افتادگی نیز شناخته می­‌شود یک مشکل شایع در کودکان است که در آن تمام کف پای کودک با زمین تماس پیدا کرده و باعث درد پا در کودکان می‌­شود. این مشکل در بیشتر کودکان تا ۶ سالگی و همراه با رشد برطرف می‌­شود و تنها برخی از کودکان نیاز به درمان پیدا می‌­کنند. علل عمده صافی کف پا عبارتند از شل شدن رباط­‌ها، کشش عضلانی کم، اضافه‌وزن، یا ناهنجاری­‌های مادرزادی استخوان. صافی کف پا می­‌تواند باعث توزیع نابرابر وزن بدن شود و منجر به مشکلات اسکلتی، درد، محدودیت حرکتی و از بین رفتن کفش­‌ها بطور ناموزون یا سریع­‌تر شود. کودکانی که صافی کف پا دارند، ممکن است دچار تورم و گرفتگی قوس و ساق پا، مچ، زانو، لگن و یا کمر شوند.

صافی کف پا از طریق معاینه فیزیکی و با مشاهده عدم وجود قوس کافی در کف پا تشخیص داده می­‌شود و ممکن است در موارد شدید همراه با علایم زیر باشد:

  • احساس درد پا به دلیل کشیدگی عضلات و رباط­‌ها که اغلب هنگام دویدن و پریدن بروز می­‌کند.
  • احساس فشار بر روی زانوها، مچ پا، باسن و کمر که باعث درد و ناراحتی شود.

درمان صافی کف پا در کودکان بسته به شدت آن متفاوت است. کف پای صاف با انعطاف­‌پذیری مناسب معمولاً نیازی به درمان ندارد. با این حال کف پای صاف از نوع سفت و سخت که باعث درد یا محدودیت حرکتی در کودک می­‌شود، ممکن است نیازمند مداخلات درمانی از قبیل استفاده از وسایل کمکی، فیزیوتراپی یا جراحی باشد.

برای تسکین درد ناشی از کف پای صاف در کودکان می‌­توان از انواع بریس و کفی‌­های مخصوص که باعث بهبود وضعیت کف پا می­‌شوند، استفاده کرد. همچنین می­‌توان با تجویز پزشک از داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی مانند استامینوفن و ایبوپروفن برای تسکین درد استفاده کرد. انجام تمرینات کششی و حرکات اصلاحی با صلاحدید متخصص پا یا فیزیوتراپیست نیز جهت کاهش درد و اصلاح عضلات درگیر مؤثر است. در موارد حادی که درمان­‌های محافظه‌کارانه با شکست مواجه می­‌شوند، پزشک ممکن است مداخلات جراحی شامل بازسازی رباط و تنظیم مجدد استخوان را با هدف بازگرداندن تراز و عملکرد طبیعی پا توصیه کند.

آرتریت ایدیوپاتیک نوجوانی

آرتریت ایدیوپاتیک نوجوانی

آرتریت ایدیوپاتیک نوجوانی یک بیماری خودایمنی مزمن است که باعث ایجاد درد، محدودیت حرکتی، تورم، گرفتگی و التهاب در یک یا چند مفصل پا و یا دست می‌شود. این بیماری شایع­‌ترین نوع روماتیسم مفصلی در کودکان زیر ۱۶ سال است. در برخی موارد بیماری آرتریت ایدیوپاتیک نوجوانان می­‌تواند سبب عوارض جدی مانند مشکلات رشد، آسیب مفاصل و التهاب چشم در کودکان شود.

علائم بیماری آرتریت ایدیوپاتیک نوجوانی از کودکی به کودک دیگر متفاوت است. این علائم ممکن است از چندین ماه تا چندین سال طول بکشد و شامل موارد زیر است:

  • احساس درد خفیف تا شدید، تورم و گرفتگی مفاصل پا
  • محدود شدن دامنه حرکتی کودک در اثر بروز درد و گرفتگی در مفاصل
  • خستگی زودرس هنگام فعالیت بدنی در مقایسه با سایر همسالان
  • کهیر و ضایعات پوستی که معمولاً در تنه، بازوها و پاها دیده می­‌شود و می­‌تواند با تب بالا همراه باشد.
  • تورم غدد لنفاوی همراه با علائمی مانند تب بالا و ضایعات پوستی

کنترل علائم، پیشگیری از آسیب مفاصل و توانمندسازی کودکان برای داشتن زندگی فعال، اهداف اصلی در درمان بیماری آرتریت ایدیوپاتیک نوجوانان هستند. اقدامات زیر برای درمان آرتریت ایدیوپاتیک نوجوانی توصیه می‌شود:

  • استفاده از داروهای مسکن از قبیل استامینوفن یا‌ استامینوفن کدئین، داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی (NSAID) مانند ایبوپروفن، ناپروکسن یا دیکلوفناک یا داروهای ضدروماتیسم مانند متوترکسات‌
  • فیزیوتراپی و کاردرمانی برای بهبود و حفظ عملکرد ماهیچه­‌ها و مفاصل و جلوگیری از ناتوانی­ دائمی
  • تغییر سبک زندگی از طریق ورزش، رژیم غذایی سالم و استراحت
  • در موارد آسیب شدید مفصلی ممکن است نیاز به جراحی باشد

کمبود ویتامین D و کلسیم

کمبود ویتامین D و کلسیم

ویتامین D نقش مهمی در تنظیم سطح کلسیم در بدن دارد و برای سلامت استخوان ضروری است. کمبود شدید ویتامین D و کلسیم می­‌تواند منجر به بروز بیماری نرمی استخوان یا راشیتیسم در کودکان شود که با دردهای استخوانی، ضعف عضلانی و افزایش خطر شکستگی همراه است. کودکانی که به اندازه کافی نور خورشید دریافت نمی­‌کنند یا غذاهای غنی از ویتامین D مانند روغن ماهی، زرده تخ‌ مرغ و ماهی­‌های چرب مصرف نمی‌­کنند، در معرض خطر کمبود ویتامین D هستند. علاوه بر این، بیماری­‌هایی مانند فیبروز کیستیک، بیماری کرون و بیماری سلیاک نیز می‌­تواند منجر به کمبود ویتامین D شود.

علائم شایع کمبود ویتامین D شامل درد و ضعف عضلانی، درد استخوان، خستگی و احساس گزگز در دست یا پا است. در موارد شدید، ممکن است علائمی مانند کج راه رفتن به دلیل ضعف عضلات ران یا ساق پا و خمیده شدن پاها نیز مشاهده شود.

برای رفع کمبود ویتامین D و کلسیم موارد زیر پیشنهاد می‌­شود:

  • مصرف مکمل­‌های ویتامین D و کلسیم
  • استفاده از غذاهای حاوی کلسیم مانند لبنیات، کلم بروکلی، ریواس، لوبیا، عدس، بادام، توفو، شیر سویا، سیب‌زمینی، سبزیجات برگ­‌دار تیره، حبوبات، آجیل و دانه­‌ها
  • قرار گرفتن در معرض نور مستقیم خورشید جهت تولید ویتامین D
  • استفاده از غذاهای حاوی ویتامین D مانند زرده­‌ی تخم‌مرغ، قارچ، جگر گاو، شیر سویا،‌ غلات و جو دوسر، روغن جگر ماهی، ساردین و سالمون

لوپوس

لوپوس

بیماری لوپوس یک بیماری خود­ایمنی همراه با ضایعات پوستی است و می‌تواند علائم مختلفی از جمله درد پا را در کودکان ایجاد کند. در طی این بیماری سیستم ایمنی به بافت­‌های خود بدن حمله می­‌کند و منجر به التهاب و آسیب به اندام‌­ها و بافت‌­ها می‌­شود. معمولاً در کودکان، علائم لوپوس در مقایسه با بزرگسالان شدیدتر است و ممکن است اندام­‌های بیشتری از جمله دست­‌ها را نیز درگیر کند.

برخی از علائم شایع لوپوس در کودکان عبارتند از:

  • ضایعات پوستی
  • آرتروز در دو یا چند مفصل که اغلب انگشتان دست و پا را درگیر می­‌کند.
  • ادرار تیره
  • تورم در اطراف پاها و پلک‌­ها (التهاب کلیه یا نفریت)
  • تنگی نفس و درد قفسه سینه (درگیری ریه)

درمان لوپوس در کودکان شامل یک رویکرد جامع برای مدیریت علائم و بهبود کیفیت زندگی است. گزینه­‌های درمانی لوپوس در کودکان عبارتند از:

  • درمان دارویی با استفاده از داروهای سرکوب­‌کننده سیستم ایمنی (مانند متوترکسات، آزاتیوپرین و هیدروکسی‌کلروکین).
  • استراحت و کاهش استرس
  • رژیم غذایی متعادل
  • ورزش منظم جهت بهبود قدرت و استقامت عضلات
  • استفاده از کرم ضدآفتاب و پرهیز از قرار گرفتن در معرض نور مستقیم خورشید

سایر علل شایع درد پا در کودکان

علاوه بر مواردی که در بالا ذکر شد، بیماری­‌های دیگری نیز وجود دارند که می­‌توانند سبب پا درد در کودکان شوند. برخی از این اختلالات عبارتند از:

  • سرطان خون: سرطان خون یا لوسمی یک علت نادر درد استخوان یا مفاصل در کودکان است. در این بیماری، سلول‌های سرطانی به‌صورت کنترل‌نشده در مغز استخوان تکثیر می‌شوند و با ایجاد توده­ در نزدیکی اعصاب نخاعی یا در مفاصل سبب احساس درد در پا و مفاصل می‌شوند.
  • بیماری­‌‌های عفونی ویروسی: برخی از بیماری­‌های عفونی ویروسی مانند آنفولانزا، کرونا، سینوویت و میوزیت ویروسی می­‌توانند منجر به علائم مختلفی از جمله پا درد در کودکان شوند.
  • بیماری لایم: بیماری لایم یک نوع عفونت چندسیستمی است که از طریق نیش کنه‌های آلوده به باکتری بورلیا منتقل می‌شود. علائم این بیماری شامل سردرد، دردهای عضلانی و درد مفاصل، به ویژه درد پا، تب، خستگی و ضایعات پوستی است. در برخی موارد، کودکان مبتلا به بیماری لایم ممکن است دچار آرتروز شوند که مفاصل تحمل‌کننده وزن مانند زانوها و مچ پا را تحت تأثیر قرار می­‌دهد و منجر به درد و تورم متناوب می‌­شود.
  • ازگود اشلاتر: بیماری ازگوداشلاتر یکی از علل شایع زانو درد در نوجوانان و کودکان در حال رشد است که با التهاب زیر زانو، جایی که تاندون به کاسه زانو متصل می­‌شود، مشخص می­‌شود. ابتلا به بیماری ازگوداشلاتر در کودکانی که ورزش‌های سنگینی که شامل دویدن و پریدن است انجام می‌دهند، شایع‌تر است. علائم اصلی این عارضه شامل زانو درد، حساسیت در ناحیه ساق و تورم است. بیماری ازگوداشلاتر معمولاً در حدود سن ۱۴ سالگی در دختران و ۱۶ سالگی در پسران، زمانی که کودک جهش رشد دوران نوجوانی خود را کامل کرده است، بروز می­‌کند. ازگوداشلاتر معمولا به تدریج و خودبه‌خود برطرف می‌­شود.
  • سندرم پای بی­‌قرار: سندرم پای بی‌­قرار در کودکان نوعی اختلال عصبی است که اغلب به عنوان “احساس خزیدن حشره روی پا­” یا اصرار برای حرکت دادن پاها توصیف می‌­شود و موجب درد و ناراحتی در پاها می­‌شود. این وضعیت می­‌تواند منجر به مشکلاتی در خواب کودک شود. علائم سندرم پای بی­‌قرار شامل ناراحتی پا، لگد زدن مکرر پا در هنگام خواب، پرت کردن و چرخش پا در رختخواب و احساس سوزش، درد یا ضربان در پاها است. این مشکل را نباید با دردهای رشد یا اختلال بیش‌فعالی و نقص توجه اشتباه گرفت.
  • بیماری ایزلین‌: بیماری ایزلین یک بیماری ارثی همراه با درد پیش‌­رونده است که پاهای کودک را تحت تاثیر قرار می‌­دهد. بیماری ایزلین بطور خاص مرز خارجی پا را در برجستگی استخوانی قسمت خارجی پا تحت تأثیر قرار می­‌دهد که اگر دست را در امتداد لبه بیرونی پای خود حرکت دهید، می‌­توانید آن را احساس کنید. این برآمدگی به عنوان «استیلوئید» شناخته می‌شود. شایع­‌ترین علامت بیماری ایزلین درد در قسمت بیرونی پا در حین فعالیت بدنی است. علائم رایج دیگر شامل لنگیدن یا راه رفتن با قسمت داخلی پا است.
  • علل غیرپزشکی پا درد در کودکان: علل غیرپزشکی پا درد در کودکان شامل استفاده از کفش نامناسب، صدمات، زمین خوردن و عدم مراقبت از پا می‌باشد.

چه زمانی باید برای پا درد کودک به پزشک مراجعه کرد؟

مشکلاتی مانند دردهای خفیف، کوتاه‌مدت و یا بدون علائم دیگر و نیز گرفتگی‌های عضلانی فوریت کمتری دارند و ممکن است حتی بدون مراجعه به پزشک برطرف شوند. علائم جدی در رابطه با پا درد کودکان که نیاز به مراجعه و مشورت با پزشک دارند، عبارتند از:

  • ناتوانی و ناهماهنگی در انجام فعالیت­‌های بدنی در مقایسه با همسالان که عمدتا‌ً به دلیل خستگی است و می‌­تواند ناشی از صافی کف پا یا کشیدگی و گرفتگی عضلات باشد.
  • عدم تمایل کودک به شرکت در فعالیت­‌هایی که معمولاً از آن لذت می­‌برد که احتمالاً نشان­‌دهنده درد پاشنه پا یا التهاب صفحه رشد در پشت پاشنه پا است.
  • تردید در نشان دادن پاها که می‌­تواند نشانه درد یا تغییرات ظاهری مانند قرمزی، تورم یا تغییر رنگ پوست باشد.
  • زمین خوردن مکرر که ممکن است نشان­‌دهنده مشکلات تعادلی، مشکلات ناشی از انگشتان پا یا مشکلات عصبی‌عضلانی باشد.
  • شکایت از درد پایی که بیش از چند روز ادامه دارد و با تورم همراه است.

اگر کودک علائم زیر را داشته باشد مشکل بسیار جدی است و بایستی در اولین فرصت ممکن به پزشک مراجعه کرد:

  • ناتوانی در حرکت عادی لگن، زانو یا مچ پا
  • درد شدید یا گریه هنگام لمس یا حرکت پا
  • مفصل متورم و مشاهده هرگونه تورم در قسمت­‌هایی از پاها شامل پاشنه، ساق و مچ پا
  • درد ساق پا در یک طرف که بیش از ۱۲ ساعت طول بکشد
  • بی­‌حسی که بیش از ۱ ساعت طول بکشد
  • راه رفتن غیرطبیعی
  • تب همراه با درد در یکی از پاها
  • احساس گرم شدن و مشاهده تغییر رنگ در ناحیه درد

در صورت مشاهده علائم ناراحتی و درد در پای کودک خود می‌توانید جهت دریافت مشاوره از متخصصان کلینیک ارتوپدی کودکان واقع در خیابان شریعتی تهران با شماره تلفن ۰۲۱٢٦٧٢٣٩٩٦ تماس بگیرید.

علت درد پا در کودکان چگونه تشخیص داده می‌شود؟

برای شناسایی دقیق علت درد پا در کودکان، متخصص ارتوپد یا اطفال کودک را معاینه کرده و سابقه پزشکی او را بررسی می‌کند. پزشک ممکن است در مورد علائم کودک، مانند زمان شروع درد، شدت و مدت احساس درد و فعالیت­‌هایی که باعث تشدید آن می­‌شود، از شما سوال کند. در صورت لزوم پزشک از روش‌­های تشخیصی زیر جهت بررسی دقیق‌­تر علت درد استفاده می­‌کند:

  • تصویربرداری: در برخی موارد، ممکن است از روش‌­های تصویربرداری مانند اشعه ایکس، ام آر‌ آی یا سونوگرافی برای بررسی وضعیت استخوان‌ها، عضلات، تاندون‌ها، رباط‌ها و سایر بافت‌های نرم استفاده شود. این روش‌ها به شناسایی وجود شکستگی، عفونت و یا سایر ناهنجاری‌های استخوانی کمک می‌کند.‌
  • روش­‌های آزمایشگاهی: آزمایش‌ خون نیز می‌تواند در تشخیص علت درد پای کودک و برنامه‌ریزی درمان به پزشک کمک کند. از آزمایش خون می‌توان برای شناسایی وجود بیماری‌های زمینه‌ای مانند روماتیسم یا لوپوس و نیز بررسی سطح هورمون‌ها، کمبود ویتامین‌ دی و کلسیم و فاکتورهای دیگر استفاده کرد.

درمان­‌های خانگی درد پا در کودکان

می­‌توانید روش­‌های خانگی زیر را برای تسکین و کنترل درد پا در کودکان امتحان کنید. اگر با وجود این اقدامات درد پای فرزندتان ادامه پیدا کرد یا بدتر شد، جهت تشخیص علت و درمان مناسب حتماً به پزشک مراجعه کنید.

  • روش I.C.E: کودک خود را تشویق کنید تا استراحت کند. می­‌توانید برای تسکین درد، کیسه‌­های یخ را در فواصل زمانی مختلف روی پاهایش قرار دهید و از باندهای فشاری برای فشردن پای او استفاده کنید. همچنین، برای کاهش درد می­‌توانید پاهای کودک را در ارتفاعی بالاتر مثلا روی بالش یا پتو قرار دهید.
  • حمام‌ گرم و ماساژ: حمام‌ گرم و استفاده از پدهای حرارتی می‌تواند درد پا را در کودکان تسکین دهد. همچنین، انجام ماساژهای ملایم می­‌تواند در مدیریت درد پا مؤثرباشد و به کودک شما کمک کند تا با درد پا مقابله کند.
  • تمرینات کششی: تمرینات کششی ساده می‌­تواند به تسکین دردهای خفیف کمک کند.

تمرینات ورزشی برای کاهش درد پا در کودکان

تمرینات ورزشی برای کاهش درد پا در کودکان

تمرینات ورزشی زیر می‌­توانند به کاهش و پیشگیری از درد پا در کودکان کمک کنند. با این حال، در نظر داشته باشید که در صورتی که انجام این تمرینات سبب تشدید درد پای کودک شد، تمرین را بلافاصله متوقف کنید. بهتر است قبل از انجام هرگونه تمرین ورزشی با پزشک مشورت کنید.

  • تمرینات کششی به کمک دیوار: از کودک خود بخواهید که با فاصله‌­ای به اندازه­‌ی طول یک دست ­از دیوار بایستد. از او بخواهید که پای راست خود را به سمت دیوار ببرد و سپس در حالی‌که زانوی چپ خود را صاف نگه داشته­ است، زانوی راست را به سمت جلو خم کند و ۳۰ ثانیه نگه دارد. از کودک بخواهید که ۳ بار در هر طرف این تمرین را تکرار کند.
  • تمرینات کششی نشسته: انواع مختلفی از تمرینات کششی نشسته وجود دارد که به سه مورد از آن‌ها در اینجا اشاره می‌شود: (۱) از کودک بخواهید که پای خود را روی یک بطری آب یخ‌زده یا غلتک فومی بچرخاند. (۲) از کودک بخواهید که یک پا را روی پای دیگر در حالت ضربدری قرار دهد؛ سپس انگشت شست پای خود را بگیرد و به آرامی آن را به سمت خود بکشد. (۳) از کودک بخواهید که به کمک یک سکوی کوتاه پاشنه پا را بالا ببرد و آن را به مدت ۳۰ ثانیه کشش داده و سپس به مدت ۱۰ ثانیه روی انگشتان پا فشار ­دهد. این کار را می­‌توان بدون استفاده از سکو نیز انجام داد.
  • تمرین به وسیله سنگریزه­‌ها: کودک را روی یک صندلی بنشانید و مقداری سنگریزه در مقابل او قرار دهید. سپس از کودک خود بخواهید که از انگشتان پای خود برای برداشتن سنگریزه­‌ها استفاده کرده و آن‌ها را در یک فنجان بیندازد. کودک بایستی این کار را به نوبت و با هر دو پای خود انجام دهد. این تمرین می­‌تواند با تقویت و کشش عضلات و رباط­‌های پا به کاهش درد پا در کودکان کمک کند.

سوالات متداول

علت درد پای شبانه کودک چیست؟

علل شایع پا درد شبانه در کودکان عبارتند از: درد رشد، گرفتگی عضلات و شرایطی مانند بیماری سیور، بیماری ازگوداشلاتر و بیماری ایزلین؛ این بیماری‌­ها اغلب منجر به ناراحتی و درد در پاها به خصوص در طول شب می‌­شوند.‌

علت درد پای همراه با تب در کودکان چیست؟

پا درد به همراه تب در کودکان می­‌تواند نشانه‌­ای از بیماری­‌های خودایمنی مانند آرتریت ایدیوپاتیک نوجوانان باشد و بایستی برای تشخیص دقیق علت آن به پزشک مراجعه نمود.‌

آیا سرماخوردگی و آنفولانزا می‌­تواند سبب درد پا در کودکان شود؟‌

بله، ویروس سرماخوردگی، آنفولانزا و کرونا می‌­تواند باعث درد پا در کودکان شود. برخی از انواع آنفولانزا و سرماخوردگی می‌توانند باعث آسیب و التهاب عضلانی از درجه خفیف تا شدید شوند، تا جایی که در طی آن عضلات چنان ضعیف می­‌شوند که برخی از بچه­‌ها احساس می­‌کنند نمی‌­توانند راه بروند.

چه کفشی جهت جلوگیری از درد پا در کودکان مناسب است؟

استفاده از کفش­های مناسب و حمایت­‌کننده با کفی سازگار با پای کودک برای پیشگیری از مشکلات پا و جلوگیری از درد پای ناشی از کف پای صاف ضروری هستند. بهتر است پاهای کودک را در حین رشد اندازه­‌گیری کنید و کفش‌هایی را انتخاب کنید که حمایت کافی از پاها را ایجاد کرده و فضای رشد کافی را برای آنها فراهم کنند.

آیا راه رفتن نامناسب می­­‌تواند منجر به درد پا در کودکان شود؟‌

بله، مسائلی مانند الگوی راه رفتن نامناسب و مشکلات در انگشتان پا می­‌تواند منجر به درد پا شود و بایستی از طریق ارزیابی دقیق و درمان مناسب برطرف شود.

برای پیشگیری از درد پا در کودکان چه باید کرد؟

بررسی منظم وضعیت پاهای کودکان جهت مشاهده هرگونه تغییر یا ناراحتی، در تشخیص زودهنگام و پیشگیری از مشکلات پا بسیار مهم است. استفاده از کفش مناسب، نظارت بر فعالیت­‌های بدنی، تشویق کودک به داشتن الگوی مناسب راه رفتن و ورزش و انجام معاینات منظم از اقدامات پیشگیرانه هستند.

علل درد کشاله ران در دختربچه­‌ها چیست؟

علل درد کشاله ران در دختربچه‌­ها می­‌تواند متفاوت باشد و ممکن است شامل عفونت دستگاه ادراری، کیست تخمدان و آپاندیس باشد. کشیدگی و فشار عضلانی یکی از علل شایع درد کشاله ران است که اغلب در حین فعالیت بدنی رخ می‌دهد.

آیا مشکلات مربوط به دیسک کمر می­‌تواند باعث درد پا در کودکان شود؟

بله، مشکلات دیسک کمر می‌­تواند باعث درد پا در کودکان شود. پا درد و بی­‌حسی در پایین ساق پا (بدون‌ احساس کمردرد)، ضعف عضلانی و احساس سوزن سوزن شدن علائم شایعی است که در کودکان مبتلا به فتق دیسک مشاهده می­‌شود.

چگونه بین دردهای رشد و سایر علل درد پا در کودکان تفاوت قائل شوم؟

دردهای رشد معمولاً هر دو پا را درگیر می‌کنند و مفاصل را تحت تأثیر قرار نمی‌­دهند و بر خلاف سایر علل درد پا باعث لنگیدن یا تب نمی‌شوند.

مقالات مرتبط

فهرست مطالب

تماس با ما