چرخش پنجه پا به داخل عارضهای است که در آن پاهای کودک در هنگام راه رفتن به جای اینکه مستقیم و رو به جلو باشد، به داخل متمایل شدهاند. این عارضه با توجه به علت آن ممکن است در بدو تولد هم قابل تشخیص باشد، اما معمولاً والدین بعد از راه رفتن کودکان متوجه چرخش پنجه پا میشوند. این عارضه معمولاً به سه دلیل خمیدگی پنجه پا، چرخش استخوان ساق پا و چرخش استخوان ران مشاهده میشود که علائم، دلایل و روشهای درمانی هر یک متفاوت است. در بیشتر موارد چرخش پنجه پا به داخل عوارض خطرناکی ندارد و ممکن است خودبهخود با افزایش سن کودک برطرف شود. برخی از روشهای درمانی شامل گچگیری، استفاده از بریس، فیزیوتراپی و در موارد بسیار نادر جراحی میشوند.
چرخش پنجه پا به داخل چیست؟
چرخش پنجه پا به داخل که به آن پنجه کبوتری هم گفته میشود، عارضهای است که در آن پاهای کودک در هنگام راه رفتن یا دویدن به داخل متمایل شده و چرخیده است. این عارضه با چرخش و ناترازی استخوانها و مفاصل ایجاد میشود. معمولاً چرخش پنجه پا باعث بروز درد نمیشود، اما هر چه این چرخش زیادتر باشد احتمال زمین خوردن یا ایجاد تغییر در راه رفتن کودکان بیشتر میشود. دلیل این زمین خوردن هم این است که پایی که به سمت داخل چرخیده، هنگام راه رفتن به پاشنه پای دیگر گیر میکند. این عارضه بیشتر در کودکان دیده میشود و معمولاً با رشد کودک و تا قبل از رسیدن به سن نوجوانی خودبهخود برطرف میشود.
حالت چرخش پنجه پا به داخل در گروههای سنی مختلف
در کودکانی که دچار چرخش پنجه پا به داخل هستند، معمولاً شکل پا و انگشتان پا در سنین مختلف متفاوت خواهد بود. چرخش پنجه پا به داخل ممکن است به شکل زیر باشد:
- نوزادان: اغلب نوک پا و انگشتان پا به سمت وسط پا خم شدهاند. قسمت بیرونی پای کودک معمولاً هلالی شکل خواهد بود. اکثراً هر دو پا درگیر خواهد شد.
- نوپایان ۱-۳ ساله: معمولاً پاهای کودکی که در این محدوده سنی دچار چرخش پنجه پا شود، پرانتزی میشوند. چرخش پنجه پا به داخل در نوپایان معمولاً ناشی از چرخش ساق پا به داخل است که در آن استخوان ساق پا به سمت داخل میچرخد.
- کودکان ۳-۱۰ ساله: چرخش استخوان ران به داخل، رایجترین دلیل چرخش پنجه پا در این محدوده سنی است. کودکانی که این مشکل را دارند اغلب به شکل “W” مینشینند و زانوهایشان به سمت داخل خواهد بود. اگر کودک تمایل دارد که اینگونه بنشیند، مشکلی ندارد.
چرخش پنجه پا به داخل با افزایش سن کودک و راه افتادن او کمی تغییر خواهد کرد. اغلب منشاء این مشکل قسمتهای بالایی پا است و به کف و پنجه پا مربوط نمیشود و انگشتان پاهای کودک به سمت یکدیگر خواهند بود.
دلایل بروز چرخش پنجه پا به داخل
چرخش پنجه پا به داخل در کودکان معمولاً سه علت اصلی دارد که آنها شامل خمیدگی پنجه پا، چرخش ساق پا و چرخش استخوان ران میشوند. هر کدام از این علتها، نشانهها و درمانهای متفاوتی میتوانند داشته باشند. معمولاً سابقه خانوادگی در بروز این چرخش بیتأثیر نیست. والدینی که در کودکی چرخش پنجه پا داشتهاند ممکن است این عارضه را به فرزندانشان نیز منتقل کنند. البته عارضههای دیگری نیز مانند پای پرانتزی ممکن است در زمان رشد همراه با چرخش پنجه پا به داخل بروز کنند. به ندرت چرخش پنجه پا به داخل در اثر دلایل دیگر به وجود میآید، اما وجود عارضههای زیر نیز ممکن است باعث چرخش پنجه پا شوند:
خمیدگی پنجه پا
رایجترین مشکل موجود در کودکان زیر یک سال که باعث چرخش پنجه پا میشود، خمیدگی پنجه پا است. این مورد در ۰.۱% الی ۱% نوزادان و بیشتر در دختران دیده شده است. (منبع) در این وضعیت، پا خمیده و به شکل هلال است. پنجه پا به سمت وسط پا خم شده و انتهای پا و مچ پا نرمال است. دلیل خمیدگی پنجه پا دقیقاً مشخص نیست، اما برخی از عوامل باعث افزایش خطر بروز این مشکل در کودک میشوند که عبارتاند از:
- وضعیت کودک در رحم: خمیدگی پنجه پا در کودکانی که در رحم به شکل غیرعادی قرار گرفته بودند، یعنی سرشان در وضعیت عادی نبوده، رایج است.
- کم بودن میزان مایع آمنیوتیک در رحم: همچنین این مشکل در کودکانی که میزان مایع آمنیوتیک در رحم مادرشان کم بوده نیز رایج است. مایع آمنیوتیک ۱۲ روز بعد از شروع بارداری در کیسه آمنیوتیک تشکیل خواهد شد و نوزا را در رحم احاطه خواهد کرد. مایع آمنیوتیک وظایف زیادی دارد و برای اینکه جنین رشد سالمی داشته باشد ضروری است. با این حال اگر میزان مایع آمنیوتیک در رحم مادر خیلی کم یا خیلی زیاد باشد، عوارضی به همراه خواهد داشت.
- سابقه خانوادگی: در برخی افرادی که دچار این مشکل هستند، ممکن است سابقه خانوادگی دخیل باشد.
- طرز خوابیدن کودک: احتمال چرخش پنجه پا به داخل در کودکانی که روی شکم میخوابند زیاد است.
علائم
برخی از علائم خمیدگی پنجه پا عبارتند از:
- منحنی بودن پا
- انحنا داشتن قسمت داخلی پا
- انحنا داشتن قسمت بیرونی پا
- برخلاف عارضه پا چنبری، با افتادگی پا همراه نیست.
- پنجه پا به سمت داخل است و ممکن است کمی به زیر پا خم شده باشد.
- پا انعطافپذیر است، یعنی میتوان با دست آن را کمی باز کرد و یا انعطافپذیر نیست، یعنی نمیتوان آن را با دست باز کرد.
تشخیص
خمیدگی پنجه پا را میتوان به زودی و گاهی اوقات در معاینات بدو تولد تشخیص داد. معاینه فیزیکی ساده برای تشخیص کفایت میکند. همچنین پزشک باید وجود مشکل در باسن و ران را که باعث چرخش پنجه پا شده باشد را رد کند. در معاینه، پزشک سوابق تولد کودک را کامل بررسی میکند و میبیند که آیا فرد دیگری در خانواده دچار عارضه خمیدگی پنجه پا هست یا خیر.
- در نوزادانی که دچار خمیدگی پنجه پا هستند، قوس پا زیاد است و انگشت شست پا از بقیه انگشتان فاصله داشته و به سمت داخل پا است.
- خمیدگی پنجه پا انعطافپذیر به مواردی گفته میشود که میتوان پاشنه و پنجه پا را با فشار ملایمی به قسمت پنجه و ثابت نگهداشتن پاشنه پا تراز کرد.
- اگر تراز کردن پنجه پا با پاشنه پا دشوار باشد، این وضعیت پای غیرقابل انعطاف (Stiff Foot) نامیده میشود.
معمولاً برای تشخیص خمیدگی پنجه پا نیازی به کمک گرفتن از آزمایشات تشخیصی نیست. با این حال در موارد خمیدگی پنجه پا غیرقابل انعطاف از تصاویر اشعه ایکس برای تشخیص استفاده میشود.
درمان
خمیدگی پنجه پا مشکل شایعی است و میتوان آن را اصلاح کرد. مهم نیست که شدت چرخش پنجه پا چقدر باشد، درمان زودهنگام و در بدو تولد باعث بهبود وضعیت کودک خواهد شد. با این حال، نوزادانی که به طور مادرزادی دچار خمیدگی پنجه پا بودهاند اغلب نیازی به درمان ندارند، چون این مشکل با رشد کودک خودبهخود اصلاح خواهد شد. نوع انعطافپذیر این عارضه، با ماساژ درمانی و فیزیوتراپی به راحتی اصلاح میشود. اگر شکل پا تثبیت شده باشد و بهبود نیابد، معمولاً درمانهای دیگری لازم است. اگر بعد از درمان همچنان کمی خمیدگی در پا دیده شود، مشکلی در دویدن و بازیکردن ایجاد نخواهد کرد، دردی هم ندارد. پزشکان تنها در مواردی که خمیدگی پنجه پا بسیار شدید باشد جراحی را توصیه میکنند.
برخی از درمانهای خمیدگی پنجه پا عبارتاند از:
- تغییر وضعیت خوابیدن: ممکن است توصیه شود که حالت خوابیدن تغییر پیدا کند. مثلاً ممکن است توصیه شود که فرد به پهلو بخوابد.
- ماساژ درمانی: ممکن است پزشک کودک ماساژهایی را به شما آموزش دهد تا در زمان تعویض پوشک پاهای او را ماساژ دهید. این کششها در موارد خمیدگی پنجه پا انعطافپذیر باعث بهبود وضعیت میشوند.
- فیزیوتراپی: فیزیوتراپی به افزایش دامنه حرکت، افزایش قدرت و انعطاف عضلات پا کمک میکند.
- گچگیری: اگر انحنای پا زیاد باشد یا برطرف نشود، پزشک با گچگیری پا، مشکل کودک را درمان خواهد کرد. این کار باعث تراز شدن پا میشود. گچ پای کودک هر ۱ الی ۲ هفته توسط متخصص ارتوپد کودکان تعویض خواهد شد.
- کفشهای مخصوص: کفشهای مخصوصی وجود دارد که پنجه پا را اصلاح میکند. این کفشها Straight Last نامیده میشوند و کف آنها قوس ندارد.
- بریس: بریس میتواند برای اصلاح این مشکل در نوزادان و کودکان کم سن و سال استفاده شود. بریس برای صاف نگهداشتن پا طراحی شده و کمک میکند تا استخوانهای پا بهتدریج تراز شوند. معمولاً باید چندین ساعت در روز از بریس استفاده کرد و طول درمان بسته به شدت مشکل متفاوت خواهد بود.
- جراحی: در کودکانی که خمیدگی پنجه پا تثبیتشده یا شدید است، برای رها سازی مفصل پنجه پا و تراز کردن استخوانهای پا باید از جراحی کمک گرفت.
چرخش ساق پا
در سنین ۱ تا ۴ سالگی، رایجترین دلیل چرخش پنجه پا به داخل، چرخش ساق پا به داخل است. جنسیت نقشی در میزان ابتلا یا دلیل ابتلا به این مشکل ندارد. (منبع) چرخش ساق پا به داخل ناشی از چرخش قسمت پایینی استخوان پا یا درشتنی است. این مشکل ابتدا مشهود نیست، اما با برداشتن اولین گامها توسط کودک نوپا، این مشکل به چشم خواهد آمد. کودکانی که دچار عارضه چرخش ساق پا به داخل هستند معمولاً دردی ندارند، اما والدین میگویند که کودک زیاد زمین میخورد.
چرخش ساق پا به داخل، معمولاً ناشی از وضعیت قرارگیری جنین در رحم است. هرچه جنین رشد میکند و فضا کمتر میشود، یک یا هر دو استخوان ساق پا به داخل خم خواهد شد. این عارضه موروثی است.
با افزایش سن کودک، معمولاً چرخش پنجه پا خودبهخود و بدون درمان اصلاح میشود و کودک معمولاً نیازی به فیزیوتراپی یا بریس ندارد. اگر تا ۹ تا ۱۰ سالگی کودک این مشکل برطرف نشد، باید برای درمان چرخش ساق پا به داخل از جراحی کمک گرفت. در این جراحی استخوانی که چرخیده را قطع میکنند و آن را تراز کرده و مجددا وصل میکنند.
علائم
علائم چرخش ساق پا به داخل معمولاً در سنین ۲ تا ۴ سالگی مشهود خواهند بود. برخی از این علائم عبارتاند از:
- چرخش یک یا هر دو پا به داخل
- با شروع راهرفتن کودک، پا به سمت داخل خم شده و ساق پا پرانتزی میشود.
- کودک میلنگد.
- دامنه حرکتی مچ پا و پا محدود میشود.
- کودک در راهرفتن و دویدن مشکل دارد.
- کف کفشها بهطور نامتوازنی ساییده میشود.
تشخیص
چرخش ساق پا به داخل معمولاً تا قبل از آغاز راه رفتن کودک مشهود نیست. پس زودترین زمان تشخیص آن ۱ سالگی است. پزشک با مشاهده طرز راهرفتن کودک و معاینات فیزیکی پاها این مشکل را تشخیص خواهد داد. بعد از تشخیص، پزشک زاویهی انحراف پا را میسنجد؛ زاویه بیش از ۱۰ درجه، چرخش ساق پا به داخل محسوب میشود. همچنین ممکن است برای قطعی شدن تشخیص و مشخص کردن شدت مشکل، از تصاویر اشعه ایکس و امآرآی استفاده شود.
درمان
درمان چرخش ساق پا به داخل به شدت مشکل و سن فرد بستگی دارد. در اینجا به برخی از روشهای درمان اشاره شده است:
- نظارت: اکثر پزشکان برای چرخش ساق پا به داخل در کودکان کم سن و سال درمانی انجام نمیدهند. در اکثر موارد کودک تحت مراقبت خواهد بود، چون این مشکل معمولاً تا ۴ سالگی خودبهخود برطرف میشود.
- بریس: از بریس برای درمان چرخش ساق پا به داخل استفاده میشود که فشار ملایمی به قسمت درگیر وارد کرده و استخوان را بهتدریج تراز خواهد کرد. انواع مختلفی از بریسها وجود دارد که میتوان از آنها برای درمان چرخش ساق پا به داخل استفاده کرد که ارتز زانو-مچ-پا (KAFO) یکی از آنهاست. این بریسها سفارشی ساخته میشوند تا اندازه باشند و از پا حمایت کنند.
- فیزیوتراپی: فیزیوتراپی باعث افزایش قدرت و انعطاف عضلات میشود که میتواند باعث تراز شدن پا شود.
- جراحی: اگر این عارضه باعث بروز مشکلات عملکردی شود یا کودک و والدینش از شکل پا ناراضی باشند، از جراحی برای قطع استخوان و چرخاندن آن به بیرون استفاده میشود تا پا تراز شود. از جراحی تنها در کودکان بالای ۶-۸ سال استفاده میشود. تعداد بسیار کمی از کودکان نیازمند این جراحی هستند. درباره این موضوع باید با پزشک مشورت کنید.
چرخش استخوان ران
سومین دلیل چرخش پنجه پا به داخل، چرخش استخوان ران به داخل است. این مشکل میتواند از بدو تولد وجود داشته باشد، اما بعد از ۳ سالگی مشهودتر خواهد بود و به طور متوسط در سنین ۳-۶ سالگی تشخیص داده میشود. این مشکل در دختران دو برابر پسران رخ میدهد. (منبع) اغلب و نه همیشه، هر دو پا را درگیر میکند. در این عارضه، استخوان بالای پا، که استخوان فمور نامیده میشود، در قسمت اتصال به مفصل لگن، به سمت داخل چرخیده و باعث میشود زانو و پای کودک از قسمت ران به داخل بچرخد. احتمالاً این مشکل ناشی از فشار بر ران قبل از تولد باشد، اما دلیل قطعی آن مشخص نیست. با این حال نشستن به شکل “W” یا به شکلهای نادرست دیگر ممکن است باعث چرخش استخوان ران شود. اکثر کودکان نیازی به درمان چرخش استخوان ران به داخل ندارند، چون این مشکل خودبهخود تا سن ۸ سالگی برطرف خواهد شد. اگر بعد از این سن این مشکل اصلاح نشد، باید از درمانهایی مانند بریس، فیزیوتراپی و جراحی کمک گرفت.
علائم
علائم چرخش استخوان ران به داخل معمولاً در سنین ۲ تا ۴ سالگی، یعنی زمانی که چرخش به داخل افزایش خواهد یافت، مشهود است.این عارضه در ۴-۶ سالگی بیشتر به چشم خواهد آمد. در صورتی که کودک شما علائم زیر را دارد با پزشک مشورت کنید:
- چرخش پنجه پا به داخل
- لنگیدن و افتادن
- به سمت بیرون آمدن پاها در هنگام دویدن
- عدم توانایی راه رفتن با پاهای نزدیک به هم و تراز شده
تشخیص
پزشک اغلب چرخش استخوان ران به داخل را در سنین ۴-۶ سالگی تشخیص خواهد داد. این تشخیص معمولاً با معاینه و بررسی سوابق پزشکی کودک و اعضا خانواده صورت میگیرد. در معاینه فیزیکی اندازهگیریهایی برای مشخص کردن زاویه چرخش پنجه پا به داخل انجام خواهد شد. برای این اندازهگیریها، کف پای کودک را به جوهر یا گچ آغشته میکنند و از او میخواهند راه برود تا جای پای او روی کاغذی باقی بماند.
ممکن است پزشک برای به دست آوردن تصویری از استخوان ران و لگن از آزمایشات تشخیصی استفاده کند که عبارتاند از:
- سیتی اسکن از اشعه ایکس و کامپیوترهای پیشرفته استفاده میکند تا تصاویر دقیق و مقطعی از بدن کودک شما فراهم کند. سیتی اسکن اصلیترین آزمایش تصویری برای تأیید تشخیص چرخش استخوان ران به داخل است. این آزمایش سریعتر از MRI و دقیقتر و جزئیتر از اشعه ایکس است.
- MRI از امواج رادیویی، آهنربا و کامپیوتر برای فراهم کردن تصاویر دقیق و جزئی از اندامها و ساختارهای داخلی بدن کودک استفاده میکند.
- اشعه ایکس از انرژی الکترومغناطیسی نامرئی استفاده میکند تا تصاویری از بافتها، استخوانها و اندام داخل بدن فراهم کند.
درمان
چرخش استخوان ران به داخل معمولاً خودبهخود بهتر میشود. در اکثر کودکان، تا ۶-۸ سالگی پنجه پا صاف یا کمی متمایل به بیرون خواهد شد. اگر تا بعد از این سن همچنان علائم وجود داشتند، میتوان از درمانهای زیر کمک گرفت:
- نظارت: پزشکان کودکانی که دچار چرخش استخوان ران به داخل هستند را با چند سال تحت نظر داشتن درمان میکنند. در اکثر کودکان، چرخش استخوان ران به مرور زمان خودبهخود اصلاح میشود. الگوی راهرفتن اکثر کودکان تا ۸-۱۰ سالگی طبیعی خواهد شد؛ برخی هم تا رسیدن به سن بلوغ الگوی راهرفتنشان طبیعی میشود.
- بریس: میتوان برای درمان چرخش استخوان ران به داخل از بریس استفاده کرد تا استخوان ران تراز شود و وضعیت زانو و پا نیز اصلاح شود.
- فیزیوتراپی: این درمان میتواند به تراز مفاصل کمک کرده و عضلات ران و مفصل زانو را تقویت کند. این امر باعث تراز شدن ران خواهد شد.
- جراحی: تعداد بسیار کمی از کودکانی که دچار چرخش استخوان ران به داخل هستند نیازمند جراحی خواهند بود. استخوان قطع شده و به بیرون چرخانده میشود تا پنجه پا صاف و تراز شود. تنها در موارد بسیار شدید جراحی انجام میشود. درد و شدت این عارضه در موارد بسیار اندکی در حدی است که مستلزم جراحی باشد.
زمان مراجعه به پزشک
معمولاً نیازی به مراجعه فوری به پزشک نیست. در اکثر موارد علائم چرخش پنجه پا به داخل در بدو تولد یا کمی بعد از آن مشهود است. با این حال با صاف و تراز شدن تدریجی استخوانها، نمیتوان دقیق گفت که وضعیت کودک بهتر میشود یا نه. بهتر است که مرتباً، تقریباً هر ۶-۱۲ ماه، به متخصص ارتوپد کودکان مراجعه کنید.
همچنین در صورت مشاهده هر یک از علائم زیر فوراً به پزشک مراجعه کنید:
- ظاهراً کودک حین راه رفتن درد دارد.
- چرخش پنجه پا به داخل تا ۳ سالگی بهبود نیافته است.
- چرخش پنجه پا به داخل به جای بهتر شدن بدتر شده است.
- کودک مشکلات رشدی دیگری دارد، مثلاً در سنی که باید حرف بزند هنوز حرف نمیزند.
ورزشها و حرکات اصلاحی چرخش پنجه پا به داخل
ورزشهایی برای اصلاح چرخش پنجه پا وجود دارد، اما باید توجه داشته باشید که تأثیر این ورزشها بسته به دلیل زمینهای چرخش پنجه پا به داخل، متفاوت خواهد بود. برخی از ورزشهایی که به اصلاح چرخش پنجه پا کمک میکنند عبارتاند ازک
ورزشهای تعادلی
قسمت عمده چرخه گام برداشتن روی یک پا انجام میشود؛ پس انجام برخی تمارین تعادلی توسط کودک مفید خواهد بود. انجام بازیهایی که نیازمند حفظ تعادل روی یک پا هستند، راه خوبی برای بهبود کیفیت راهرفتن و بهبود کلی مهارتهای حرکتی است.
فعالیتهایی که باعث ایجاد فرآیندهای حسی و تقویت عضلات میشوند هم کمک میکنند تا مهارتهای تعادلی افزایش یابند. بهطور دقیقتر، تمارین تعادلی میتواند شامل بازی منو بگیر، بالارفتن از پله و سُر خوردن از سرسره در پارک، چهار دستوپا رفتن، پریدن، راهرفتن، دویدن روی تپه و ... باشد.
اسکوات
اسکوات تمرین خوبی برای تقویت باسن است. اگر کودک شما دچار چرخش پنجه پا به داخل است، باید در طول روز بیشتر او را برای اسکوات ترغیب کنید. یکی از سادهترین ورزشها برای کودک حین بازی، اسکوات است. برای تمرین اسکوات، اسباببازی دلخواه کودک را روی زمین بگذارید تا به حالت چمباتمه بنشیند و بردارد.
استپ آپ
چهارپایهای را کنار جای بلندی قرار دهید. از کودکتان بخواهید که روی چهارپایه برود و اسباببازیاش را از روی بلندی بردارد. بعد از او بخواهید که برگردد و از چهارپایه پایین بیاید و در صورت نیاز دست شما را بگیرد.
حرکت دوچرخه با پا
این حرکت برای کودک لذتبخش است و باعث تقویت عضلات پا و عضلات شکم شده و هوشیاری کودک را افزایش میدهد. همینطور که کودک به پشت خوابیده است، مچ پاهایش را بگیرید و آنها را به نوبت جلو و عقب ببرید، انگار که کودک در حال رکابزدن است. همراه با انجام این حرکت، برای او شعر بخوانید یا اسباببازی به او بدهید تا سرگرم شود و از این کار لذت ببرد.
پرش قورباغه
این تمرین، فعالیتی مناسب برای کمک به کودک در تقویت عضلات پا است. برای آموزش اولیه این ورزش، خودتان این حرکت را انجام دهید تا ببیند پرش قورباغه چگونه است. اگر کودک نمیتواند بهتنهایی این حرکت را انجام دهد دستان او را بگیرید. وقتی به شکل قورباغه نشست کمکش کنید تا بپرد. این ورزش سختی برای کودکان و بزرگسالان است، پس به این نکته توجه داشته باشید؛ تنها چند مرتبه انجام این حرکت کفایت میکند.
عوارض درمان نکردن چرخش پنجه پا به داخل
چرخش پنجه پا به داخل معمولاً مشکل دیگری ایجاد نمیکند. ممکن است روی راه رفتن و دویدن فرد تأثیر بگذارد که در بازی کردن، رقصیدن یا فعالیتهای دیگر، کودک را با مشکل مواجه خواهد کرد. در اکثر موارد چرخش پنجه پا مشکلی ایجا نمیکند. اگر این مشکل جدی باشد، کودک نگران خواهد شد. همچنین ممکن است همسالانش او را مسخره و اذیت کنند. شما باید بهعنوان پدر یا مادر کودک درباره فرآیند بهبود با او صحبت کنید. همچنین برای درمان از فردی کمک بگیرید که در زمینه درمان کودکانی که با مشکلات عاطفی مواجه هستند هم توانایی داشته باشد. در برخی موارد نادر که این مشکل ادامه پیدا کند و درمان نشود، میتواند باعث بروز عوارض زیر شود:
- راهرفتن نامتوازن که میتواند باعث لنگیدن شود.
- کاهش تواناییهای ورزشی به خاطر مشکل در دویدن و پریدن
- ناهنجاری و بدشکلیهای پا مثل: هالوکس والگوس، انگشت چکشی پا و صافی کف پا
نتیجهگیری
چرخش پنجه پا به داخل یا پنجه کبوتری یک عارضه شایع در نوزادان و کودکان است که به صورت مادرزادی رخ میدهد. در این عارضه پنجه و انگشتان پا به داخل چرخیدهاند و دیگر به صورت مستقیم روی زمین قرار نگرفتهاند. این عارضه معمولاً به سه دلیل ایجاد میشود که این دلایل شامل خمیدگی پنجه پا، چرخش ساق پا و چرخش استخوان ران میشوند. معمولاً در تمامی موارد، چرخش پا با بزرگشدن کودک بهآرامی اصلاح میشود. در صورت اصلاح نشدن این عارضه، درمان آن با توجه به علت بروز میتواند متفاوت باشد، اما معمولاً شامل گچگیری، استفاده از بریس، فیزیوتراپی یا در موارد بسیار نادر جراحی میشود. در بیشتر موارد چرخش پنجه پا به داخل باعث بروز عوارض خاصی نمیشود و کودک میتواند راه برود، ورزش کند و به زندگی عادی ادامه دهد. در موارد بسیار شدید چرخش که در کودکی درمان نشده است، ممکن است عوارضی همچون عدم تعادل در راهرفتن و کاهش محدوده حرکتی شود.
سؤالات متداول
آیا کودکم با چرخش پنجه پا به داخل میتواند یک زندگی عادی داشته باشد؟
بله، چرخش پنجه پا به داخل حتی اگر خودبهخود برطرف نشود، در زندگی کودک اخلال جدی ایجاد نمیکند. فقط در موارد بسیار شدید است که این عارضه ممکن است باعث سختی در راهرفتن شود. گاهی اوقات ممکن است کودکان به دلیل چرخش پا در تهیه کفش مناسب دچار مشکل شوند.
آیا در خانه میتوان چرخش پنجه پا به داخل را درمان کرد؟
انجام برخی تمرینات کششی ممکن است به بهبود عضلات و تراز پا کمک کند. با این حال، برای اطمینان از انجام صحیح و ایمن این تمرینات راهنمایی گرفتن و مشاوره با یک متخصص بسیار مهم است.
آیا با چرخش پنجه پا به داخل کودک میتواند اقدام به دویدن یا پریدن کند؟
بله، با اینکه ممکن است چرخش پنجه پا به داخل بر راهرفتن و تعادل کودک تأثیر بگذارد، اما در بیشتر موارد مانع مهمی برای فعالیتهای بدنی مانند دویدن یا پریدن نیست.
با چرخش پنجه پا به داخل چه فعالیتهایی را نباید انجام داد؟
چرخش پنجه پا به داخل معمولاً ناراحتی یا محدودیت خاصی ایجاد نمیکند و در بیشتر موارد میتوان فعالیتهای دلخواه و مورد نظر خود را انجام داد. البته در موارد بسیار شدید این عارضه که باعث اخلال راهرفتن یا دویدن شده، بهتر است که از فعالیتهایی که نیاز به چرخشها ناگهانی یا ایستادن و راهرفتن طولانیمدت است خودداری کرد.
آیا چرخش پنجه پا به داخل خطرناک است؟
در بیشتر موارد چرخش پنجه پا به داخل خطرناک نیست و خطری ایجاد نمیکند و با رشد کودک اصلاح میشود. اگر احساس میکند که چرخش پنجه پا باعث ایجاد درد یا مشکل در راهرفتن میشود، بهتر است برای بررسی دقیقتر به یک متخصص ارتوپد مراجعه کرد.
آیا میتوان از چرخش پنجه پا به داخل جلوگیری کرد؟
هیچ راه تضمینشدهای برای پیشگیری از چرخش پنجه پا به داخل وجود ندارد، اما رعایت برخی نکات مانند استفاده از کفش مناسب و راحت، افزایش فعالیت بدنی کودک و مراجعه مستمر به پزشک در زمان رشد میتواند در تشخیص بهموقع یا درمان سریعتر این عارضه کمک کند.
آیا چرخش پنجه پا به داخل با پیادهروی درمان میشود؟
در موارد خفیف پیادهروی و انجام ورزشها و حرکات اصلاحی میتواند در اصلاح چرخش پنجه پا به داخل تأثیرگذار باشد، اما در موارد شدیدتر این عارضه ممکن است به روشهای درمانی دیگری مانند گچگیری، استفاده از بریس یا فیزیوتراپی باشد.
آیا چرخش پنجه پا به داخل ممکن است در آینده برای کودک مشکلی ایجاد کند؟
در بیشتر موارد چرخش پنجه پا به داخل بخشی طبیعی از رشد کودک است و هیچ مشکل طولانیمدتی برای آنها ایجاد نمیکند. با این حال، در برخی موارد این چرخش پا میتواند نشانهای از یک عارضه زمینهای باشد یا شدت زیادی داشته باشد و در راهرفتن مشکل ایجاد کند و باعث ایجاد درد شود. در این موارد بهتر است برای درمان به یک پزشک مراجعه کرد.
آیا چرخش پنجه پا به داخل خودبهخود درمان میشود؟
بله، در بیشتر موارد، با رشد و تکامل کودک، چرخش پنجه پا به داخل خودبهخود اصلاح میشود. البته اگر در مورد چرخش پنجه پای کودک خود نگرانی دارید، بهتر است با یک متخصص ارتوپد کودکان مشورت کنید.
آیا کفشهای طبی در درمان چرخش پنجه پا به داخل تأثیر دارند؟
کفشهای طبی میتوانند در اصلاح چرخش پنجه پا به داخل مفید باشند. با این حال میزان تأثیر کفش طبی در درمان این عارضههای به شدت چرخش و نیازهای خاص فرد بستگی دارد. برای تعیین اینکه آیا پوشیدن کفش طبی میتواند چرخش پنجه پا را درمان کند یا نه بهتر است با یک متخصص ارتوپدی مشورت کنید.
آیا با چرخش پنجه پا به داخل میتوان ورزش کرد؟
بله کودکانی که چرخش پنجه پا به داخل دارند میتواند همانند سایر کودکان به ورزش و فعالیت بپردازند. این عارضه بهندرت باعث درد میشود. در مواردی که چرخش پا زیاد است ممکن است این کودکان بیشتر زمین بخورند.
آیا با چرخش پنجه پا به داخل میتوان دوچرخه سواری کرد؟
بله، کودکانی که دچار چرخش پنجه پا به داخل شدهاند، میتوانند دوچرخه سواری کنند. در واقع، دوچرخه سواری میتواند یک ورزش عالی برای بهبود قدرت و انعطاف پذیری پاها باشد.
آیا با چرخش پنجه پا به داخل میتوان رانندگی کرد؟
بله، تا زمانی که چرخش پنجه پا به داخل بر توانایی قرار دادن پاها روی پدال تأثیری نداشته باشد، رانندگی مشکلی ندارد و ایمن است.
آیا چرخش پنجه پا به داخل در بزرگسالی درمان میشود؟
حتی در افرادی که چرخش پنجه پا به داخل تا بزرگسالی باقی میماند، بهندرت به درمان این عارضه نیاز است. درمان چرخش پنجه پا در بزرگسالان به دلیل قرار نداشتن در سن رشد ممکن است فقط با جراحی امکانپذیر باشد.
