برآمدگیهای روی مچ دست، میتوانند بر اثر علل مختلفی مانند کیست گانگلیون، آسیبدیدگی رباط و تاندون یا آرتریت ایجاد شود اما در اکثر مواقع علت آن کیست گانگلیون است. کیستهای گانگلیون که به آنها کیست مچ دست نیز گفته میشود، کیسههای کوچک گرد یا بیضی شکل بوده و حاوی نوعی مایع ژلاتینی هستند. به احتمال زیاد کیستهای مچ دست در اثر استفاده مداوم و یا آسیبدیدگی مفصل مچ دست ایجاد میشوند. این برآمدگیهای روی مچ دست، بیخطر هستند و به جز مواردی که در نزدیکی عصب قرار گرفته باشند، معمولا درد ندارند. در اکثر موارد کیستهای مچ دست، خود به خود از بین میروند و نیازی به درمان ندارند. اما در مواردی که این کیستها خیلی بزرگ باشند، ممکن است در حرکت مفصل مچ دست، مشکلاتی ایجاد کنند و میتوان آنها را با روشهای مختلفی مانند آسپیراسیون تخلیه کرد یا با جراحی کیستها را خارج کرد.
برآمدگی روی مچ دست چیست؟

معمولا ۶۰ تا ۷۰ درصد از برآمدگیهایی که روی مچ دست ایجاد میشوند از نوع کیستهای گانگلیون هستند. این کیستها در واقع کیسههایی حاوی مایع مفصلی (سینوویال) هستند که یک ماده ژلاتینی بوده و در اطراف تاندونها و در داخل مفاصل قرار دارد و حرکت آنها را آسانتر میکند. در انتهای این کیستها، یک ساقه باریک وجود دارد که به وسیله آن، کیست به تاندون و یا مفصل متصل میشود. برآمدگیهای روی مچ دست، اغلب در بافت نرم اطراف مفصل و تاندونهای مچ دست ایجاد میشوند.
کیستهای مچ دست ممکن است اندازههای مختلفی داشته باشند و معمولا گرد یا بیضی شکل هستند. اندازه کیست مچ دست ممکن است به قدری کوچک باشد که متوجه آن نشوید یا قطری به اندازه ۲/۵ سانتیمتر داشته باشد، اما بیشتر آنها به اندازه یک نخود یا کمی بزرگتر هستند. اندازه کیستهای مچ دست ممکن است با حرکات تکراری مچ بزرگتر شده یا با استراحت دادن به مچ کوچکتر شود.

گاهی این کیستها در زیر مچ دست نیز ظاهر میشوند. کیستهای گانگلیون، کاملا بیخطر هستند و به هیچ وجه به نواحی دیگر بدن گسترش نمییابند، آنها تنها به صورت یک برجستگی کوچک در روی مچ دست یا زیر مچ دیده میشوند. نواحی دیگر بدن که ممکن است کیستهای گانگلیون در آنها ایجاد شود شامل بند انگشتان، مفصل انگشت شصت، کف دست (ولار)، آرنج، اطراف تاندونها و مفاصل مچ پا، روی پا و زانوها میباشد. کیستهای گانگلیون در زنان بیشتر شایع است.

کیست گانگلیونی که بر روی مچ دست ایجاد میشود، معمولا دردناک نیست، اما در صورتی که این کیست در نزدیکی عصب مچ دست ایجاد شده باشد، ممکن است بر روی عصب فشار وارد کند و باعث ایجاد درد، بی حسی و سوزن سوزن شدن شود. همچنین در صورتی که کیست روی مچ دست خیلی نزدیک به مفصل مچ دست یا انگشتان، قرار گرفته باشد، حتی اگر اندازه آن، به قدری کوچک باشد که قابل تشخیص نباشد، میتواند باعث کاهش دامنه حرکتی مچ دست و اختلال در عملکرد انگشتان شود.
آیا کیست مچ دست نیاز به درمان دارد؟

در اکثر موارد، کیستهای مچ دست نیاز به درمان ندارند و مشکلی برای فرد ایجاد نمیکنند؛ زیرا بدن، به تدریج مایع داخل این کیستها را جذب میکند و کیست از بین میرود؛ با این وجود، در صورتی که کیست مچ دست نزدیک یک عصب قرار گرفته باشد یا خیلی نزدیک به مفصل ایجاد شده باشد، میتواند به عصب یا مفصل مچ دست فشار وارد کند و باعث بروز مشکلاتی مانند بیحسی، سوزن سوزن شدن، ضعف عضلانی و اختلال در حرکات مفصل شود. در این صورت بهتر است برای درمان کیست مچ دست اقدام کنید.
بسیاری از افراد مبتلا به کیست گانگلیون، به دلیل ظاهر ناخوشایند آنها تمایل به برداشتن و تخلیه این کیستها دارند. به دلیل این که برآمدگیهای روی مچ دست بیخطر هستند و در اکثر موارد، درد یا ناراحتی برای فرد بوجود نمیآورند، بنابراین اغلب برای درمان آنها روشهای تهاجمی مانند جراحی، توصیه نمیشود؛ اما اگر یک برآمدگی بر روی مچ دست خود دارید که برطرف نمیشود یا درد و مشکلات حرکتی در ناحیه مچ دست شما ایجاد کرده است، بهتر است برای معاینه و تشخیص، به یک متخصص ارتوپدی مراجعه نمایید.
برای برآمدگی روی مچ دست، چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد

اگر هر یک از موارد زیر را در مورد کیست مچ دست خود تجربه کردید، بهتر است به پزشک مراجعه کنید:
- تورم در اطراف کیست
- درد شدید
- قرمز شدن کیست
- خارج شدن ترشحات و چرک از داخل کیست
- محدود شدن یا سفت شدن مفصل نزدیک به کیست
- تب
این علائم ممکن است نشانه پاره شدن و عفونت کیست از داخل باشند و نیاز به مراقبتهای پزشکی دارند.
تشخیص کیست مچ دست

وجود یک برآمدگی روی مچ دست ممکن است نشانهای از وجود کیست، تومور یا زائدههای استخوانی باشد و تشخیص این امر تنها توسط یک متخصص ارتوپدی امکان پذیر است. پزشک، ممکن است برای بررسی دقیق و تشخیص قطعی، آزمایشات زیر را انجام دهد:
- مشاهده و معاینه برآمدگی روی مچ دست: در اولین قدم، پزشک با مشاهده ظاهر کیست، معاینه آن و پرسیدن درباره علائم و سوابق پزشکی شما به احتمال زیاد میتواند کیست گانگلیون را تشخیص دهد.
- تاباندن نور: اگر پزشک بخواهد که اطلاعات بیشتری درباره محتویات داخل کیست بدست آورد، با یک آزمایش ساده میتواند این کار را انجام دهد. پزشک با یک چراغ قوه کوچک به داخل کیست، نور میتاباند تا تشخیص دهد که آیا کیست حاوی مایع است یا یک توده جامد در آن وجود دارد. پزشک با این آزمایش ساده میتواند احتمال وجود تومور را تایید یا رد کند.
- سونوگرافی: با کمک تصاویر حاصل از سونوگرافی، پزشک میتواند تمامی ضایعات موجود در بافتهای نرم را تشخیص داده و ببیند که آیا برآمدگی روی مچ دست از مایع پر شده یا جامد است. پزشک همچنین با کمک تصاویر سونوگرافی میتواند تشخیص دهد که آیا برآمدگی مچ دست در اثر درگیر شدن یک رگ خونی ایجاد شده است یا خیر.
- MRI: تصویر برداری تشدید مغناطیسی یا MRI، با ایجاد تصاویری از ناحیهای که کیست در آن قرار دارد به پزشک کمک میکند تا تشخیص دهد که آیا برآمدگی روی مچ دست در اثر وجود کیست است یا یک تومور در مچ دست وجود دارد؛ همچنین پزشک میتواند با کمک این آزمایش، آسیب وارد شده به رباطهای دست را که ممکن است باعث ایجاد برآمدگی شوند را نیز تشخیص دهد.
- تصویربرداری اشعه ایکس: با تصاویر اشعه ایکس، نمیتوان بافتهای نرمی مانند کیستها را مشاهده کرد؛ اما پزشک با کمک این تصاویر میتواند احتمال وجود تومورها یا آرتروز مچ دست همچنین آسیبهای وارد شده به استخوان را رد کند.
اگر برآمدگی روی مچ دست شما خیلی بزرگ باشد، مواد داخل آن جامد بوده یا درگیری یک رگ خونی باعث ایجاد آن شده باشد، متخصص ارتوپدی ممکن است شما را به یک پزشک متخصص دیگر معرفی کند.
درمان کیست روی مچ دست

کیستهای مچ دست، معمولا نیازی به درمان فوری ندارند، مگر این که برآمدگی روی مچ دست به علت وارد شدن یک آسیب شدید به مچ دست باشد؛ این امر اغلب بوسیله یک معاینه ساده توسط متخصص ارتوپدی (متخصص استخوان و مفاصل) تشخیص داده میشود.
پس از انجام آزمایشات و معاینات پزشکی، در صورتی که کیست مچ دست شما، نیاز به درمان داشته باشد، پزشک بر اساس شدت علائم و بزرگی کیست، ممکن است یکی از درمانهای زیر را توصیه نماید.
نظارت بر کیست مچ دست
اگر علائم کیست مچ دست خیلی شدید نبوده و باعث درد و اختلال در تحرک مچ دست نشود، پزشک ممکن است ترجیح دهد که مدتی بر کیست نظارت داشته باشد و هیچگونه درمانی را شروع نکند. پزشک با این کار میتواند کیست را در جلسات متوالی معاینه کند و بر تغییرات کیست نظارت داشته باشد. همچنین پزشک ممکن است از شما بخواهد که هرگونه تغییرات در علائم، اندازه و ظاهر کیست را به او اطلاع دهید.
درمانهای خانگی کیست مچ دست

استفاده از بعضی روشها در خانه، ممکن است برای کاهش اندازه و جذب مایعات داخل کیست مفید باشند. برای کاهش علائم کیست مچ دست، میتوان این روشهای درمان خانگی را در کنار روشهای پزشکی انجام داد تا درد، التهاب و مشکلات ناشی از برآمدگی روی مچ دست یا کیست گانگلیون را برطرف کرد. البته لازم است قبل از استفاده از هرگونه درمان خانگی با پزشک خود مشورت کنید.
کمپرس سرد
قرار دادن کیسه یخ بر روی کیست، میتواند به کاهش درد و التهاب تاندونها و مفصل اطراف کیست کمک کند. میتوانید یک کیسه یخ را، ۳ یا ۴ بار در روز به مدت ۲۰ دقیقه بر روی کیست مچ دست خود بگذارید. البته باید یخ را درون یک پارچه بپیچید تا با پوست شما تماس مستقیم نداشته باشد.
گرما درمانی
گرما دادن به کیست روی مچ دست، ممکن است باعث کوچک شدن اندازه این کیستها شود. این کار را میتوان با استفاده از کمپرس آب گرم یا پدهای حرارتی انجام داد. بهتر است که گرما را به طور مستقیم بر روی کیست اعمال نکنید و پد حرارتی را بیش از ۱۵ دقیقه در هر بار، روی کیست قرار ندهید. توجه داشته باشید که اگر کیست مچ دست شما قرمز یا متورم باشد، نباید از گرما درمانی استفاده کنید.
نرمش
تمرینات ورزشی ملایم در منزل، میتواند باعث کاهش التهاب و بهبود دامنه حرکتی مفصل و تاندونهای مچ دست شود. ابتدا تمرینات ورزشی را به آرامی انجام دهید و به تدریج شدت آن را افزایش دهید. لازم به ذکر است که قبل از انجام هر نوع تمرین ورزشی برای درمان برآمدگی روی مچ دست خود در منزل، باید ابتدا با یک متخصص طب فیزیکی مشورت کنید.
تغییر در تغذیه و سبک زندگی

با ایجاد تغییراتی در سبک زندگی، و همچنین رژیم غذایی خود میتوانید کیستهای مچ دست را تا حد زیادی درمان کنید. مشاغلی که در آن، مچ دست و انگشتان به طور مکرر حرکت میکنند، ممکن است در دراز مدت باعث ایجاد کیستهای مچ دست یا کیست گانگلیون شوند. با ایجاد تغییراتی در نحوه انجام کارها، استفاده از وسایل و ابزارهای ارتوپدی در حین کار و استراحت دادن به مچ دست و انگشتان در فواصل زمانی متناوب، میتوانید تا حد زیادی فشار را از روی مچ دست و انگشتان خود بردارید و علائم کیست گانگلیون را کاهش دهید.
مصرف بعضی از مواد غذایی که دارای خواص ضد التهابی هستند و مواد غذایی غنی از ویتامینهای مورد نیاز برای سلامت مفاصل و استخوانهای بدن، میتواند التهاب و درد ناشی از کیستهای مچ دست را کاهش دهد. به علاوه، رعایت یک رژیم غذایی سالم در کنار روشهای درمانی کیست مچ دست، میتواند تا حدود زیادی به اثربخشی این درمانها کمک کند. گنجاندن میوهها و سبزیجاتی که برگ سبز دارند مانند اسفناج و برگ کلم، همچنین پرهیز از مصرف غذاهای چرب و شیرین و مواد غذایی حاوی ویتامینهای D و B6 علاوه بر این که سلامت مفاصل و استخوانها را در دراز مدت تضمین میکند، به رفع التهاب و درد ناشی از کیستهای مچ دست نیز کمک مینماید.
داروها

اگر علائم ناشی از کیستهای مچ دست باعث درد و ناتوانی در انجام فعالیتهای روزمره بشود، میتوان با مصرف داروهای تجویزی و بدون نسخه تا حدی این علائم را برطرف کرد. این داروها عبارتند از:
- داروهای مسکن بدون نسخه مانند استامینوفن
- مسکنهای ضد التهابی غیر استروئیدی مانند ناپروکسن و ایبوپروفن
- تزریق استروئید به محل اطراف کیست مچ دست توسط پزشک برای کاهش درد و التهاب
- مصرف آنتی بیوتیکها با تجویز پزشک در صورت وجود عفونت در ناحیه کیست
بریس و آتل

حرکت کردن مداوم مچ دست، معمولا باعث بزرگتر شدن اندازه کیست مچ دست میشود. با بزرگتر شدن کیست، فشار وارد شده بر اعصاب و مفصل مچ دست بیشتر شده و علائم ناشی از آن افزایش مییابد. استفاده از بریسها و آتلهای مچ دست، با بیتحرک نگه داشتن مچ، این علائم را کاهش داده و ممکن است باعث کوچکتر شدن اندازه کیست نیز بشوند. بسته به شدت علائم کیست مچ دست، ممکن است پزشک به شما توصیه نماید که برای مدتی از بریسهای مخصوص مچ دست استفاده نمایید.
هر نوع مچ بندی که بتواند مج دست را بیحرکت و در حالت صاف نگه دارد، میتواند برای این منظور مفید باشد. بریس مچ دست باید محکم باشد، اما نباید آن را خیلی سفت ببندید زیرا ممکن است باعث شدیدتر شدن علائم برآمدگی روی مچ دست شود. پس از بستن بریس، باید بتوانید انگشتان دست خود را به راحتی حرکت دهید. در مورد مدت زمان استفاده از بریسها با پزشک خود مشورت کنید.
فیزیوتراپی

فیزیوتراپی یکی از روشهای درمانی موثر، برای درمان کیست مچ دست است. متخصص طب فیزیکی، با استفاده از تکنیکهای توانبخشی، میتواند درد و التهاب ناشی از کیستهای مچ دست را کاهش داده و با درمانهای دستی، ماساژ و تمرینات ورزشی به جلوگیری هرچه بیشتر از عود مجدد این کیستها کمک کند. با به کارگیری روشهای فیزیوتراپی مانند تمرینات کششی و تقویتی، میتوان گام موثری در بازیابی عملکرد مچ دست و انگشتان و کم کردن علائم کیست مچ دست برداشت.
متخصص طب فیزیکی بعد از معاینه کامل مچ دست و انگشتان، بررسی شدت علائم ناشی از برآمدگی روی مچ دست و ارزیابی وضعیت سلامت عمومی عضلات و مفاصل بیمار، یک برنامه درمانی شخصی را طرح ریزی میکند. این برنامه متناسب با شدت علائم و مشکلات بیمار طراحی میشود و میتواند شامل تکنیکهای درمان دستی، ماساژ درمانی و حرکت دادن هدفمند مفاصل باشد؛ همچنین متخصص طب فیزیکی روشهایی برای مدیریت درد و کاهش تورم و التهاب ناشی از کیست مچ دست را، که میتوان آنها را در خانه انجام داد، به بیمار آموزش میدهد.
تمرینات ورزشی برای کمک به درمان کیست مچ دست
- کشش عضلات مچ دست

- روی یک صندلی بنشینید و ساعد خود را روی میز قرار دهید و کف دست آسیب دیده خود را به سمت بالا ببرید.
- انگشتان خود را رها کنید.
- از دست دیگر خود برای بلند کردن دست به سمت بالا استفاده کنید.
- ده ثانیه در این وضعیت نگه دارید.
- انحراف شعاعی مچ دست

- روی یک صندلی بنشینید و ساعد خود را روی میز قرار دهید، کف دست به سمت پایین باشد.
- دست خود را به دو طرف حرکت دهید.
- تمرین تقویتی خم کردن مچ دست

- روی صندلی بنشینید و ساعدتان را روی میز قرار دهید و کف دستتان رو به بالا باشد.
- دست دیگر خود را روی کف دست آسیب دیده خود قرار دهید.
- سعی کنید مچ دست آسیب دیده خود را بالا بیاورید، اما با دست سالم در برابر آن مقاومت ایجاد کنید.
- اطمینان حاصل کنید که ساعد خود را در تماس با میز نگه دارید.
- دست خود در این وضعیت چند ثانیه نگه دارید.
- تقویت اکستنشن مچ دست

- روی یک صندلی بنشینید.
- بازوی آسیب دیده خود را روی میز بگذارید و مچ دست را از لبه میز آویزان کنید، کف دست رو به پایین و انگشتان خود را رها کنید.
- از دست مخالف خود برای مقاومت در برابر خم شدن مچ دست به سمت سقف استفاده کنید.
- سعی کنید این موقعیت را بدون حرکت نگه دارید.
تخلیه یا آسپیراسیون برآمدگی روی مچ دست

در مواردی که برآمدگی روی مچ دست خیلی بزرگ باشد و در حرکت مفصل و انگشتان مچ دست، مشکل ایجاد کند، پزشک ممکن است تصمیم بگیرد که کیست را تخلیه کند. برای تخلیه کیست مچ دست، ابتدا به اطراف کیست، یک داروی بیحس کننده تزریق میشود؛ سپس بوسیله یک سوزن، مایعات داخل کیست تخلیه میشود.
عمل تخلیه کیست مچ دست، حداکثر ۳۰ دقیقه طول میکشد. بعد از تخلیه کیست مچ دست، پزشک یک داروی ضد التهابی (استروئید) به نواحی اطراف کیست تزریق کرده و ناحیه را پانسمان میکند. سپس برای بیحرکت نگه داشتن مچ دست بیمار، یک آتل به آن میبندد.

ممکن است بعد از برطرف شدن اثرات داروی بیحسی، کمی فشار، درد و تورم در ناحیه کیست تخلیه شده، احساس کنید، این علائم موقتی هستند و به راحتی میتوانید آنها را با کمپرس یخ و داروهای مسکن تحمل کنید. لازم به ذکر است که بعد از تخلیه کیست مچ دست، خود کیست و ساقه اتصال آن به تاندون یا مفصل، از بین نمیرود و ممکن است کیست، بعد از مدتی دوباره پر شود.
جراحی
اگر پس از گذشتن ۶ ماه، از انجام درمانهای غیر تهاجمی، علائم ناشی از کیست مچ دست کاهش پیدا نکند و همچنان درد و مشکلات حرکتی در مچ دست و انگشتان وجود داشته باشد، به خصوص زمانی که کیست بر روی مچ دست غالب شما قرار داشته باشد، پزشک ممکن است روش جراحی را برای برداشتن کامل کیست مچ دست، توصیه نماید.
جراحی کیست گانگلیون، گانگلیونتومی نام دارد. در این جراحی، کیست مچ دست به طور کامل همراه با ساقه آن برداشته میشود. گانگلیونتومی، یک جراحی سرپایی محسوب میشود، نیازی به بستری شدن در بیمارستان نداشته، معمولا با بیحسی موضعی انجام میشود و پس از جراحی میتوانید به خانه بازگردید. بعد از جراحی و برداشتن کیست مچ دست، پزشک محل جراحی را بخیه کرده و پانسمان میکند. یک آتل به مچ دست شما بسته میشود تا در دوران بهبودی، ناحیه جراحی شده در مچ دست شما حرکت نکند و ممکن است پزشک از شما بخواهد که به مدت ۷ تا ۱۰ روز، این آتل را ببندید.
بهبودی بعد از جراحی کیست مچ دست، ۲ تا ۶ هفته طول میکشد. در طول این مدت شما باید چند بار به پزشک معالج خود مراجعه کنید تا محل جراحی و روند بهبودی مچ دست شما را بررسی کرده و تصمیم بگیرد که آیا بعد از جراحی کیست مچ دست، به فیزیوتراپی نیاز دارید یا خیر. بعد از جراحی کیست مچ دست، به خصوص اگر به مدت طولانی، بیمار با علائم ناشی از آن درگیر باشد، معمولا نیاز به فیزیوتراپی و کاردرمانی وجود دارد، زیرا ممکن است مفصل و تاندون مچ دست دچار سفتی و گرفتگی شده باشند. جراحی برداشتن برآمدگی روی مچ دست، معمولا یک جراحی موفقیت آمیز است و احتمال عود مجدد کیست مچ دست بعد از این جراحی، اندک است.
مراقبتهای بعد از جراحی کیست مچ دست
بعد از جراحی کیست گانگلیون، آتل باید ۵ تا ۷ روز روی مچ دست شما باقی بماند تا مانع از حرکت آن شود. موارد دیگری که باید در دوران نقاهت بعد از جراحی کیست مچ دست، به آنها توجه داشته باشید در زیر ذکر شده است:
- ممکن است تا چند روز بعد از جراحی، کمی درد داشته باشید. شما میتوانید با مصرف مسکنهای بدون نسخه، این درد را کاهش دهید.
- از حرکت دادن ناحیه جراحی شده، و اعمالی مانند نوشتن، جا به جا کردن اشیا و غیره خودداری کنید این کار ممکن است باعث آسیب یا خونریزی محل جراحی شود.
- ۵ تا ۷ روز بعد از جراحی برای برداشتن آتل و پانسمانهای خود، به پزشک مراجعه کنید.
- بعد از باز کردن پانسمانها ممکن است کمی تورم در ناحیه جراحی داشته باشید، کمپرس یخ و بالا نگه داشتن ناحیه جراحی، میتواند مفید باشد.
- تا بهبود کامل بخیهها، از خیس کردن ناحیه جراحی شده به مدت طولانی خودداری کنید؛ البته میتوانید دوش بگیرید.
- پزشک ممکن است برای جلوگیری از عفونت، برای شما آنتیبیوتیک تجویز کند، آنها را طبق دستور پزشک مصرف نمایید.
- اگر پس از گذشت چند روز درد و تورم، شدیدتر شد با پزشک خود تماس بگیرید.
عوارض درمان نکردن کیست مچ دست
همانطور که ذکر شد، بیشتر کیستهای مچ دست، خودبهخود برطرف میشوند؛ اما اگر این کیستها بزرگ بوده و خیلی به اعصاب مچ دست یا مفصل نزدیک باشند علائمی ایجاد مینمایند که در صورت درمان نشدن ممکن است مشکلات جدی برای بیمار بوجود بیاورند. مشکلاتی مانند:
- بزرگتر شدن کیست مچ دست
- ایجاد کیستهای کوچکتر در اطراف کیست مچ دست
- درد شدید و ناگهانی، به ویژه در هنگام حرکت دادن مچ دست
- احساس درد مداوم در هنگام انجام فعالیتهای تکراری
- فشار روی اعصاب که باعث گزگز یا بیحسی مچ دست و انگشتان میشود
- احساس ضعف در انگشتان دست در صورتی که کیست به تاندون متصل باشد
- احتمال پارگی کیست مچ دست
پارگی کیست مچ دست چیست؟

اگر کیست مچ دست خود را درمان نکنید، در بعضی موارد ممکن است کیست مچ دست، خودبهخود یا در اثر وارد شدن یک ضربه، پاره شود. اگر کیست مچ دست، به هر دلیلی پاره شود، مایع داخل آن در زیر پوست پخش شده و این مایع به تدریج جذب میشود. البته ناحیه مچ دست تا چند روز قرمز، دردناک و متورم خواهد شد.
پاره شدن کیستهای مچ دست به ویژه در کودکان و ورزشکاران شایع است زیرا ممکن است کیست در هنگام افتادن در زمین بازی یا برخورد با وسایل ورزشی پاره شود. همچنین اگر بیمار برای خلاص شدن از کیست خود، اقدام به کوبیدن و ضربه زدن به کیست نماید، ممکن است باعث پاره شدن کیست مچ دست از داخل شود.
توجه داشته باشید که نباید برآمدگیهای روی مچ دست را بکوبید یا سوراخ کنید زیرا این کار نه تنها باعث برطرف شدن کیست نمیشود بلکه ممکن است محل پارگی کیست، عفونت کرده و عفونت به تاندونها و مفصل مچ دست سرایت نماید و خطرات و عوارض بیشتری برای شما به همراه داشته باشد. برداشتن کیست گانگلیون فقط باید توسط پزشک متخصص و در یک محیط استریل انجام شود.
علت ایجاد کیست مچ دست
هنوز به طور دقیق مشخص نیست که چرا کیست گانگلیون روی مچ دست تشکیل میشود. البته این امر مشخص است که این کیستها از داخل بافت پیوندی مفاصل و تاندونها رشد میکنند و حاوی مایعی شبیه به مایع سینوویال هستند که در اطراف تاندونها و داخل مفاصل یافت میشوند. به نظر میرسد که اگر مقداری از این مایع روان کننده مفصلی، به دلیل خاصی به زیر پوست نشت کند، این کیستها بوجود میآیند.
عوامل خطر در ایجاد کیست مچ دست چیست؟

کیستهای مچ دست یک عارضه نسبتا شایع هستند و افراد با سنین مختلف به آنها مبتلا میشوند. با این که هیچ دلیل شناخته شدهای برای تشکیل این کیستها وجود ندارد، اما پزشکان چند فاکتور خطر را تشخیص دادهاند که میتواند احتمال ابتلا به کیستهای مچ دست را افزایش دهد. این فاکتورها عبارتند از:
- ابتلا به بیماریهای مفصلی مانند آرتروز: فردی که به بیماری آرتروز مبتلا است، بیش از سایرین در معرض خطر ایجاد کیستهای مچ دست یا کیست گانگلیون است؛ زیرا با آسیب دیدن مفاصل مچ دست و انگشتان در اثر آرتروز و ایجاد التهاب و تحریک در ناحیه مفاصل و تاندونها، احتمال خارج شدن مایع مفصلی، نشت کردن آن به زیر پوست و ایجاد کیست مچ دست بیشتر میشود.
- آسیب رسیدن به مفصل یا تاندون مچ دست: اگر به هر دلیلی، به مفاصل و تاندونهای مچ دست و انگشتان آسیب وارد شود، پارگیهای کوچکی در کپسول مفصلی یا غشای خارجی تاندون ایجاد میشود و این موضوع باعث خارج شدن مایع سینوویال و تشکیل کیست مچ دست میشود. همچنین ممکن است مفصل مچ دست در اثر ضربه از جای خود کمی منحرف شود و همین امر زمینه را برای تشکیل کیست گانگلیون فراهم کند.
- سن: افراد با هر سنی ممکن است به کیست مچ دست مبتلا شوند اما این کیستها بیشتر در افراد ۱۵ تا ۴۰ سال شایع هستند.
- جنسیت: جنسیت در تشکیل کیستهای مچ دست نقش موثری دارد به طوری که احتمال تشکیل این کیستها در زنان سه برابر بیشتر از مردان است؛ اما با این که کیست گانگلیون بیشتر در دختران و زنان دیده میشود، نباید احتمال ابتلای مردان، به این کیستها را نادیده گرفت.
- حرکات ملایم و تکراری مچ دست و انگشتان: مشاغل و فعالیتهایی که در آن مچ دست و انگشتان به طور مداوم حرکت میکنند میتواند به مرور زمان باعث ایجاد یک برآمدگی یا کیست بر روی مچ دست شوند. افرادی مانند نویسندگان، کاربرهای کامپیوتر، نقاشان، بافندههای کارهای دستی و غیره، بیشتر در معرض خطر ابتلا به این کیستها هستند.
- کمبود ویتامینها و مواد معدنی مورد نیاز برای سلامت مفاصل و استخوانها: اگر در طولانی مدت مواد مورد نیازی که برای حفظ سلامت و استحکام مفاصل و استخوانها لازم است، به بدن نرسد، آنها به تدریج تخریب شده و تحلیل میروند و ممکن است کمی جا به جا شوند، این امر ممکن است احتمال ابتلا به کیستهای مچ دست را افزایش دهد.
پیشگیری از کیست مچ دست و جلوگیری از عود مجدد آن
به دلیل این که علت تشکیل کیستهای مچ دست به طور دقیق مشخص نیست، پیشگیری از بروز آنها کمی دشوار است؛ اما تصور میشود که با انجام کارهای زیر میتوان تا حدی از ایجاد زمینههای تشکیل این کیستها جلوگیری نمود.
- اجتناب از خطرات شغلی و فعالیتهایی که میتواند منجر به آسیبهای مفصلی شود.
- ترک سیگار (سیگار کشیدن به بافت مفصلها و تاندونها آسیب میرساند).
- استراحت دادن به مچ دست و انگشتان بعد از مدت زمان طولانی فعالیت.
- کشش منظم دستها، مچ دست و مفاصل انگشتان.
- مصرف برخی ویتامینها مانند ویتامین B6 و ویتامین D نقش موثری در حفظ سلامت مفاصل و جلوگیری از تشکیل کیست دارند.
سوالات متداول
آیا کیستهای مچ دست، بعد از درمان دوباره عود میکنند؟
اگر کیست مچ دست با روش جراحی برداشته شود، احتمال عود مجدد آن کمتر است؛ اما نیمی از کیستهایی که تخلیه میشوند یا با روشهای درمانی دیگر برطرف میشوند به احتمال زیاد مجددا عود خواهند کرد.
آیا کیست مچ دست دردناک است؟
کیستهای مچ دست همیشه دردناک نیستند، اما اگر نزدیک به عصب مچ دست ایجاد شوند میتوانند دردناک باشند. اگر برآمدگی روی مچ دست شما دردناک است، بهتر است به پزشک مراجعه کنید.
چه مدت بعد از جراحی کیست مچ دست میتوانم به سر کار برگردم؟
بهتر است چند روز مرخصی بگیرید تا محل جراحی بهبود یابد و التهاب و درد ناشی از آن برطرف شود، بعد میتوانید فعالیتهای روزمره خود را از سر بگیرید.
چه ویتامینهایی برای پیشگیری و درمان کیست مچ دست مفید است؟
مصرف ویتامین D و ویتامین B6 برای بهبودی مفاصل و تاندونها ضروری است. این ویتامین با تقویت استخوانها و ماهیچهها از آسیب رسیدن به آنها جلوگیری میکند. مصرف مقادیر مناسب ویتامینها و مواد معدنی نیز در بهبودی بعد از جراحی کیست مچ دست و جلوگیری از تشکیل مجدد کیستها موثر است.
آیا میتوانم با مچ بند بخوابم؟
معمولا توصیه میشود اگر کیست مچ دست شما دردناک است، بریسهای مچ دست را در شب و هنگام خواب یا در حین کار استفاده کنید. حالت خم شدن یا کشیده شدن غیر ارادی مچ دست در هنگام خواب، میتواند باعث بزرگتر شدن برآمدگی روی مچ دست و یا جلوگیری از کوچک شدن آن شود.
چه مدت طول می کشد تا تزریق استروئید روی کیست مچ دست اثر بگذارد؟
بعد از تزریق استروئید، خیلی زود درد کاهش مییابد و پس از گذشت چند روز از تزریق استروئید، درد و التهاب کاملا برطرف میشود.
آیا میتوان کیست مچ دست را ماساژ داد؟
بله، اما ماساژ باید توسط یک متخصص طب فیزیکی انجام شود. در واقع، تکنیکهای درمان دستی میتوانند به جذب شدن سریعتر مایع از کیست و کوچکتر شدن تدریجی آن کمک کنند.
آیا کیست مچ دست سفت است؟
کیست گانگلیون یک کیسه کوچک پر از مایع است که روی مفصل یا تاندون تشکیل میشود. داخل کیست مادهای غلیظ، شفاف، بی رنگ و ژله مانند است. کیستهای مچ دست، بسته به اندازه آنها، ممکن است سفت یا اسفنجی باشند اما ماده داخل آن جامد نیست، اگر ماده داخل کیست مچ دست شما جامد و سفت است، ممکن است این برآمدگی از نوع کیست گانگلیون نباشد.
آیا ممکن است کیست مچ دست به نقاط دیگر بدن گسترش یابد؟
خیر! به طور کلی، کیستهای مچ دست خوش خیم هستند. نسبتاً رایج بوده، معمولاً بی ضرر هستند، و به نواحی دیگر بدن گسترش نمییابند.
آیا کمپرس گرم و یخ برای برآمدگی روی مچ دست خوب است؟
بله! حتما کیسه یخ را در حوله یا پارچه دیگری بپیچید تا به پوستتان آسیبی نرسد. همچنین میتوانید از کمپرس گرم برای کاهش درد استفاده کنید. گرما همچنین ممکن است با افزایش جریان خون و افزایش تخلیه مایعات برای کوچکتر شدن کیست شما مفید باشد. اگر کیست مچ دست شما پاره شده است، یخ نیز میتواند به تسکین درد در محل پارگی کمک کند.
آیا برآمدگی روی مچ دست خطرناک است؟
خیر! برآمدگیهای روی مچ دست به هیچ وجه خطرناک نیست؛ اما اگر خیلی به عصب یا مفصل نزدیک باشد، میتواند علائم ناراحت کنندهای برای بیمار ایجاد کند.
آیا ممکن است کیست مچ دست بزرگتر شود؟
بله! اگر انجام حرکات و فعالیتهایی که باعث ایجاد کیست شده است، اجتناب نکنیم، ممکن است برآمدگی روی مچ دست بزرگتر شود.
آیا میتوانم با وجود کیست روی مچ دست رانندگی کنم؟
شما میتوانید با وجود کیست بر روی مچ دست خود، رانندگی کنید؛ اما اگر رانندگی کردن باعث ایجاد درد و ناراحتی در محل کیست مچ دست شما میشود، بهتر است تا حد امکان مدت زمان کمتری رانندگی کنید.
آیا کیست مچ دست یک عارضه ژنتیکی است؟
خیر! عوامل ژنتیکی در ابتلا به کیستهای مچ دست، دخیل نیستند. این کیستها معمولا در اثر حرکات مکرر و فشارهای مداوم ایجاد میشوند.
جراحی برداشتن برآمدگی روی مچ دست چقدر طول میکشد؟
جراحی کیست مچ دست بسته به محلی که کیست قرار گرفته است، ممکن است ۱۵ تا ۳۰ دقیقه طول بکشد.
چه مدت بعد از جراحی کیست مچ دست باید به پزشک مراجعه کنم؟
شما باید ۵ تا ۷ روز بعد از جراحی کیست مچ دست، برای برداشتن بخیهها و معاینات بعدی به پزشک مراجعه کنید.
چقدر طول میکشد تا برآمدگی روی مچ دست، خودبهخود برطرف شود؟
اگر برآمدگی روی مچ دست، علائمی ایجاد نکند، ممکن است پزشک به شما توصیه نماید تا آن را به حال خود بگذارید تا خودبهخود از بین بروند، این کیستها ممکن است ۱۲ تا ۱۸ ماه طول بکشد تا برطرف شوند.
آیا ممکن است کیستهای مچ دست تبدیل به سرطان شوند؟
خیر! جای نگرانی نیست. با این که کیستهای مچ دست ممکن است درد و یا ناراحتی ایجاد کنند، اما به هیچ وجه سرطانی و بدخیم نمیشوند.
چند روز بعد از تخلیه کیست مچ دست، درد و ناراحتی من کاهش پیدا میکند؟
بعد از تخلیه کیست، بهبودی علائم ناشی از کیست مچ دست، بین ۲ تا ۸ هفته طول میکشد.
آیا تخلیه کیست مچ دست دردناک است؟
خیر! قبل از تخلیه کیست مچ دست، پزشک ناحیه مورد نظر را بیحس میکند و شما در طول آسپیراسیون، دردی احساس نمیکنید.



